ท่อ uPVC สีฟ้า คืออะไร?
ท่อพีวีซีแข็งสีฟ้า (Blue Rigid uPVC Pipe) คือท่อที่ผลิตจาก uPVC (Unplasticized Polyvinyl Chloride) หรือเรียกว่า พีวีซีแข็ง โดยไม่มีสารพลาสติไซเซอร์ในเนื้อวัสดุ ทำให้มีความแข็งแรง ทนต่อแรงดัน และไม่เปลี่ยนรูปที่อุณหภูมิปกติ
สีฟ้า ตามมาตรฐาน มอก. 17-2561 หมายถึงท่อที่ผ่านการรับรองให้ใช้เป็นท่อน้ำดื่มและระบบประปา (Potable Water) ซึ่งช่วยแยกแยะจากท่อพีวีซีชนิดอื่น เช่น สีเทา (ระบายน้ำ) และสีขาว/เหลือง (งานอื่น) ได้อย่างชัดเจน
ท่อ uPVC สีฟ้า ใช้ทำอะไร?
| งาน | รายละเอียด | มาตรฐาน |
|---|---|---|
| ระบบประปาภายในอาคาร | ท่อน้ำดื่มและน้ำใช้ภายในบ้าน อาคาร คอนโด โรงแรม | มอก. 17-2561, NSF 61 |
| ระบบประปาภายนอกอาคาร | เมนน้ำประปา ท่อจ่ายน้ำระหว่างอาคาร | มอก. 17-2561 |
| ระบบระบายน้ำ | ท่อน้ำทิ้งในบ้าน ระบบ Drainage อาคาร | มอก. 17-2561, มอก. 1410-2540 |
| ระบบน้ำร้อน-เย็น | ท่อน้ำเย็น (ห้ามใช้กับน้ำร้อนเกิน 60°C) | มอก. 17-2561 |
| ระบบชลประทานและเกษตร | ท่อส่งน้ำในแปลงเกษตร ระบบสปริงเกอร์ | มอก. 17-2561 |
| ระบบสระว่ายน้ำ | ท่อน้ำเข้า-ออก ระบบกรอง | มอก. 17-2561 |
| งานขุดเจาะบ่อบาดาล | ท่อเซาะร่อง (Slotted) รับน้ำบาดาลเข้าบ่อ | — |
| ระบบดับเพลิง | ท่อน้ำดับเพลิงแรงดันต่ำ (ตรวจสอบแรงดันสูงสุดก่อนใช้) | ปรึกษาผู้เชี่ยวชาญ |
ข้อมูลสรุป Quick Reference
| รายการ | ข้อมูล |
|---|---|
| วัสดุ | uPVC (Unplasticized Polyvinyl Chloride / PVC-U) |
| สี | สีฟ้า (Blue) — ตามมาตรฐาน มอก. 17-2561 |
| มาตรฐานหลัก | มอก. 17-2561 (ท่อ), มอก. 1131-2535 (ข้อต่อแรงดัน), มอก. 1410-2540 (ข้อต่อระบาย) |
| ขั้นคุณภาพ | PVC 5, PVC 7, PVC 8.5, PVC 10.5, PVC 13.5 |
| แรงดันใช้งาน | 5–13.5 kgf/cm² (0.49–1.32 MPa) ที่ 27°C |
| ขนาดมาตรฐาน | 18 มม. (½") ถึง 400 มม. (16") |
| ความยาวมาตรฐาน | 4 เมตร |
| ชนิดปลาย | ปลายเรียบ (Plain End), บานหัว (Socket End), เซาะร่อง (Slotted) |
| อุณหภูมิสูงสุด | 60°C (ตาม มอก. 17-2561) |
| ความหนาแน่น | 1.35–1.46 g/cm³ |
| การรับรองความปลอดภัยน้ำดื่ม | NSF/ANSI/CAN 61 & NSF 372 |
| ผลิตใน | ประเทศไทย |
ชนิดและโครงสร้างท่อ uPVC
ท่อ uPVC สีฟ้าผลิตออกมา 3 ชนิดหลักตามลักษณะปลายท่อและการใช้งาน: ชนิดปลายเรียบ (Plain End) สำหรับงานทั่วไปใช้กับข้อต่อ, ชนิดบานหัว (Socket End) สำหรับงานท่อยาวลดจำนวนข้อต่อ และ ชนิดเซาะร่อง (Slotted Pipe) สำหรับงานบ่อบาดาลโดยเฉพาะ
โครงสร้างท่อปลายเรียบ
| ชั้น | รายละเอียด |
|---|---|
| ผิวนอก | uPVC สีฟ้า — พิมพ์ข้อมูลมาตรฐาน ขนาด ขั้นคุณภาพ ทุก 2 ฟุต (หรือ 1 เมตร) |
| ผิวใน | uPVC เรียบ ลดการสูญเสียแรงดัน |
| ส่วนผสม UV | ไทเทเนียมไดออกไซด์ (TiO₂) ป้องกันรังสี UV |
| ความยาว | 4 เมตร (สั่งทำพิเศษได้ตามความต้องการ) |
2.2 พารามิเตอร์ท่อบานหัว (Socket End)
| พารามิเตอร์ | ความหมาย |
|---|---|
| d | เส้นผ่าศูนย์กลางภายนอกที่ปลายบาน |
| dr | เส้นผ่าศูนย์กลางภายใน (รูใน) ของลำท่อ |
| l | ความลึกของปลายบาน (ระยะสวมท่อ) |
| z | ความยาวลำท่อที่ใช้งานได้จริง (หักระยะปลายบานแล้ว) |
พารามิเตอร์ท่อเซาะร่อง (Slotted Pipe)
| พารามิเตอร์ | ความหมาย |
|---|---|
| L1 | ความยาวส่วนท่อปิด (ก่อนชุดร่องแรก) |
| L2 | ความยาวชุดร่อง (1-SET) |
| L3 | ความยาวส่วนท่อปิดหลังชุดร่อง |
| L4 | ความยาวส่วนปลายบาน/ส่วนรองรับ |
| L5 | ความยาวปลายเรียบ (ฝั่งตรงข้ามปลายบาน) |
| α | มุมระยะห่างของร่องรอบเส้นรอบวง (องศา) |
| b | ความกว้างของส่วนท่อแข็งระหว่างร่อง (มม.) |
เปรียบเทียบ uPVC กับวัสดุท่ออื่น
| คุณสมบัติ | ท่อ uPVC สีฟ้า | ท่อเหล็กกัลวาไนซ์ | ท่อ HDPE | ท่อทองแดง |
|---|---|---|---|---|
| ความต้านทานการกัดกร่อน | ✅ ไม่เป็นสนิม | ❌ เป็นสนิมได้ | ✅ ไม่เป็นสนิม | ✅ ทนดี |
| น้ำหนัก | เบา (1.4 g/cm³) | หนักมาก (7.9 g/cm³) | เบา (0.95 g/cm³) | หนักปานกลาง |
| ความยืดหยุ่น | แข็ง (Rigid) | แข็ง | ยืดหยุ่นดี | แข็งปานกลาง |
| ราคา | ประหยัด | ปานกลาง | ปานกลาง | สูง |
| อุณหภูมิสูงสุด | 60°C | >200°C | 60-80°C | >200°C |
| ความปลอดภัยน้ำดื่ม | NSF 61 ✅ | ต้องตรวจสอบ | NSF 61 ✅ | NSF 61 ✅ |
| การติดตั้ง | ง่าย (น้ำยาประสาน) | ยาก (เกลียว/เชื่อม) | ง่าย (ความร้อน/ข้อต่อ) | ยาก (บัดกรี) |
| อายุการใช้งาน | 25–50 ปี | 20–30 ปี | 50+ ปี | 50+ ปี |
| ความทนต่อสารเคมี | ดี | ปานกลาง | ดีมาก | ดีปานกลาง |
ตารางสเปกท่อ uPVC ฉบับสมบูรณ์
ตารางมิติและความหนาผนังท่อ uPVC ตามมาตรฐาน มอก. 17-2561 ครอบคลุมทั้ง 3 ชนิด ได้แก่ ท่อปลายเรียบ ท่อบานหัว และท่อเซาะร่อง โดยขนาดมาตรฐานตั้งแต่ 18 มม. (½”) ถึง 400 มม. (16″)
มิติท่อ uPVC ชนิดปลายเรียบ — ความหนาผนังตามขั้นคุณภาพ
มาตรฐาน มอก. 17-2561 | หน่วย: มิลลิเมตร (มม.) | ความยาวมาตรฐาน 4 เมตร
ตัวเลขขั้นคุณภาพ (PVC 5, 7, 8.5, 10.5, 13.5) คือแรงดันใช้งานสูงสุดที่อุณหภูมิ 27°C หน่วย kgf/cm² | *PVC 10.5: Made to Order
| ขนาด มม. (นิ้ว) | O.D เฉลี่ย (มม.) | PVC 5 | PVC 7 | PVC 8.5 | PVC 10.5 | PVC 13.5 |
|---|---|---|---|---|---|---|
| 18 (½") | 22 ± 0.15 | — | 1.5 ± 0.15 | 2.0 ± 0.15 | 2.3 ± 0.15 | 2.6 ± 0.15 |
| 20 (¾") | 26 ± 0.15 | — | 1.5 ± 0.15 | 2.0 ± 0.15 | 2.3 ± 0.15 | 2.6 ± 0.15 |
| 25 (1") | 34 ± 0.15 | — | 1.5 ± 0.15 | 2.0 ± 0.15 | 2.4 ± 0.20 | 3.0 ± 0.15 |
| 35 (1¼") | 42 ± 0.15 | 1.5 ± 0.15 | 1.8 ± 0.15 | 2.2 ± 0.20 | 2.6 ± 0.20 | 3.1 ± 0.25 |
| 40 (1½") | 48 ± 0.15 | 1.5 ± 0.15 | 1.9 ± 0.15 | 2.3 ± 0.20 | 2.8 ± 0.20 | 3.5 ± 0.25 |
| 55 (2") | 60 ± 0.15 | 1.8 ± 0.20 | 2.4 ± 0.20 | 2.9 ± 0.25 | 3.5 ± 0.25 | 4.3 ± 0.30 |
| 65 (2½") | 76 ± 0.20 | 2.2 ± 0.20 | 2.9 ± 0.20 | 3.5 ± 0.25 | 4.4 ± 0.30 | 5.3 ± 0.30 |
| 80 (3") | 89 ± 0.20 | 2.6 ± 0.20 | 3.5 ± 0.25 | 4.1 ± 0.30 | 5.2 ± 0.35 | 6.4 ± 0.40 |
| 100 (4") | 114 ± 0.30 | 3.2 ± 0.20 | 4.3 ± 0.25 | 5.2 ± 0.30 | 6.5 ± 0.35 | 8.1 ± 0.50 |
| 125 (5") | 140 ± 0.30 | 3.9 ± 0.25 | 5.3 ± 0.30 | 6.4 ± 0.40 | 8.0 ± 0.45 | 9.9 ± 0.55 |
| 150 (6") | 165 ± 0.40 | 4.6 ± 0.25 | 6.2 ± 0.35 | 7.5 ± 0.45 | 9.4 ± 0.50 | 11.7 ± 0.65 |
| 200 (8") | 216 ± 0.50 | 5.4 ± 0.35 | 7.3 ± 0.40 | 8.8 ± 0.50 | 11.1 ± 0.60 | 13.7 ± 0.70 |
| 250 (10") | 267 ± 0.70 | 6.7 ± 0.40 | 8.9 ± 0.40 | 10.9 ± 0.60 | 13.6 ± 0.65 | 16.9 ± 0.85 |
| 300 (12") | 318 ± 0.80 | 7.9 ± 0.45 | 10.7 ± 0.55 | 12.9 ± 0.65 | 16.2 ± 0.75 | 20.1 ± 1.00 |
| 350 (14") | 370 ± 0.90 | 9.2 ± 0.50 | 12.5 ± 0.70 | 15.0 ± 0.75 | 18.9 ± 0.95 | 23.4 ± 1.15 |
| 400 (16") | 420 ± 1.10 | 10.4 ± 0.55 | 14.2 ± 0.80 | 17.0 ± 0.85 | 21.5 ± 1.10 | 26.5 ± 1.25 |
มิติท่อ uPVC ชนิดบานหัว (Socket End)
d = เส้นผ่าศูนย์กลางภายนอกที่ปลายบาน | dr = เส้นผ่าศูนย์กลางภายในลำท่อ | l = ความลึกปลายบาน | z = ความยาวลำท่อที่ใช้งานได้จริง
| ขนาด มม. (นิ้ว) | d (มม.) | dr (มม.) | l ต่ำสุด (มม.) | z ต่ำสุด (มม.) |
|---|---|---|---|---|
| 18 (½") | 22.40 ± 0.2 | 21.4 ± 0.3 | 30 | 3,945 |
| 20 (¾") | 26.40 ± 0.2 | 25.3 ± 0.3 | 35 | 3,940 |
| 25 (1") | 34.60 ± 0.2 | 33.3 ± 0.3 | 41 | 3,935 |
| 35 (1¼") | 42.60 ± 0.2 | 41.2 ± 0.3 | 46 | 3,930 |
| 40 (1½") | 48.70 ± 0.3 | 47.2 ± 0.4 | 55 | 3,920 |
| 55 (2") | 60.80 ± 0.3 | 59.0 ± 0.4 | 63 | 3,910 |
| 65 (2½") | 76.60 ± 0.3 | 75.2 ± 0.4 | 63 | 3,910 |
| 80 (3") | 89.60 ± 0.3 | 88.2 ± 0.4 | 64 | 3,905 |
| 100 (4") | 114.70 ± 0.3 | 113.2 ± 0.4 | 84 | 3,885 |
| 125 (5") | 140.80 ± 0.4 | 139.0 ± 0.4 | 104 | 3,860 |
| 150 (6") | 166.00 ± 0.4 | 163.9 ± 0.4 | 132 | 3,830 |
| 200 (8") | 217.80 ± 0.8 | 213.8 ± 0.9 | 200 | 3,750 |
| 250 (10") | 269.30 ± 0.9 | 264.2 ± 1.0 | 250 | 3,700 |
| 300 (12") | 320.70 ± 1.0 | 314.6 ± 1.1 | 300 | 3,645 |
| 350 (14") | 373.10 ± 1.0 | 366.0 ± 1.1 | 350 | 3,595 |
| 400 (16") | 423.60 ± 1.2 | 415.5 ± 1.3 | 400 | 3,540 |
มิติท่อ uPVC ชนิดเซาะร่อง (Slotted Pipe) — งานบ่อบาดาล
tolerance ของ L1, L2, L3, L4, L5 = ±10 มม. | ความกว้างช่องพิเศษนอกเหนือจากมาตรฐานสั่งผลิตได้ตามต้องการ
| ขนาด มม. | L1 (มม.) | L2 (มม.) | L3 (มม.) | L4 (มม.) | L5 (มม.) | กว้างช่อง (มม.) | α (องศา) | b (มม.) | จำนวนช่อง | จำนวนชุด | ช่องเปิด (%) |
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| 55 (2") | 80 | 120 | 80 | 210 | 220 | 2.4 ± 0.2 | 44.5 | 23.6 | 8 | 7 | 5.7 |
| 65 (2½") | 80 | 120 | 80 | 210 | 220 | 2.4 ± 0.2 | 36.0 | 23.9 | 10 | 7 | 5.6 |
| 80 (3") | 80 | 120 | 80 | 210 | 220 | 2.4 ± 0.2 | 30.0 | 23.3 | 12 | 7 | 5.8 |
| 100 (4") | 80 | 120 | 80 | 210 | 220 | 2.4 ± 0.2 | 22.5 | 22.4 | 16 | 7 | 6.0 |
| 125 (5") | 80 | 120 | 80 | 210 | 220 | 2.4 ± 0.2 | 20.0 | 24.4 | 18 | 7 | 5.5 |
| 150 (6") | 80 | 120 | 80 | 210 | 220 | 2.4 ± 0.2 | 18.0 | 25.9 | 20 | 7 | 5.2 |
| 200 (8") | 80 | 120 | 80 | 210 | 220 | 2.4 ± 0.2 | 18.0 | 33.9 | 20 | 7 | 4.0 |
ขั้นคุณภาพและแรงดันใช้งาน (Pressure Class)
ตามมาตรฐาน มอก. 17-2561 ตัวเลขขั้นคุณภาพ (Class) คือ แรงดันใช้งานสูงสุดต่อเนื่อง (Working Pressure) ที่อุณหภูมิ 27°C หน่วย kgf/cm² ซึ่งรวมความปลอดภัย (Safety Factor) ของมาตรฐานไว้แล้ว
1 kgf/cm² = 0.09807 MPa = 0.9807 bar = 14.22 psi
ตารางขั้นคุณภาพท่อ uPVC
| ขั้นคุณภาพ | kgf/cm² | bar | MPa | psi | การใช้งานทั่วไป |
|---|---|---|---|---|---|
| PVC 5 | 5 | 4.9 | 0.49 | 71 | ระบายน้ำ, ท่อน้ำทิ้งภายในบ้าน |
| PVC 7 | 7 | 6.9 | 0.69 | 100 | ประปาบ้านพักอาศัย, อาคาร 1–3 ชั้น |
| PVC 8.5 | 8.5 | 8.3 | 0.83 | 121 | ประปาอาคารทั่วไป 3–5 ชั้น, หมู่บ้าน |
| PVC 10.5* | 10.5 | 10.3 | 1.03 | 149 | ประปาแรงดันสูง, อาคารสูง, Booster Pump |
| PVC 13.5 | 13.5 | 13.2 | 1.32 | 192 | ระบบแรงดันสูงพิเศษ (สั่งผลิตล่วงหน้า) |
หลักการเลือกขั้นคุณภาพตามระดับความสูงอาคาร
แรงดันของน้ำจากระดับความสูงในระบบประปา: ทุก 10 เมตรของระดับความสูง = แรงดัน 1 kgf/cm² ต้องเลือกท่อที่มีขั้นคุณภาพเกินกว่าแรงดันสูงสุดที่คาดไว้ พร้อมเผื่อผลกระทบจาก Water Hammer
| ประเภทอาคาร/ระบบ | แรงดันโดยประมาณ | ขั้นคุณภาพแนะนำ |
|---|---|---|
| บ้านพักอาศัย 1–2 ชั้น (ถังเก็บน้ำ) | 0.3–1.0 kgf/cm² | PVC 5 หรือ PVC 7 |
| อาคาร 3–5 ชั้น (ต่อตรงประปาการประปา) | 2–5 kgf/cm² | PVC 7 หรือ PVC 8.5 |
| อาคาร 6–10 ชั้น (Booster Pump) | 4–7 kgf/cm² | PVC 8.5 หรือ PVC 10.5 |
| อาคารสูงหรือระบบแรงดันสูง | > 7 kgf/cm² | PVC 10.5 หรือ PVC 13.5 |
| ระบบระบายน้ำ (ไม่รับแรงดัน) | < 1 kgf/cm² | PVC 5 |
| ชลประทาน/เกษตรแรงดันต่ำ | 1–3 kgf/cm² | PVC 5 หรือ PVC 7 |
การลดค่าแรงดันที่อุณหภูมิสูงกว่า 27°C
| อุณหภูมิน้ำ | ปัจจัยลดแรงดัน | ตัวอย่าง PVC 8.5 |
|---|---|---|
| 27°C | 1.00 (ค่าเต็ม) | 8.5 kgf/cm² |
| 40°C | ~0.80 | ~6.8 kgf/cm² |
| 50°C | ~0.60 | ~5.1 kgf/cm² |
| 60°C | ~0.40–0.50 | ~3.4–4.3 kgf/cm² |
| > 60°C | ห้ามใช้งาน | — |
คุณสมบัติทางกายภาพและทางเคมีของ uPVC
คุณสมบัติทางกายภาพ
ข้อสำคัญเรื่องการขยายตัว: ท่อ uPVC ยาว 10 เมตร เมื่ออุณหภูมิเปลี่ยน 30°C จะขยายตัวประมาณ 10 × 0.07 × 30 = 21 มม. — ระบบท่อยาวต้องออกแบบข้อต่อรองรับการขยาย/หดตัว
| คุณสมบัติ | ค่า | หมายเหตุ |
|---|---|---|
| ความหนาแน่น (Density) | 1.35–1.46 g/cm³ | ตาม ISO 4439 — เบากว่าเหล็กประมาณ 5 เท่า |
| โมดูลัสความยืดหยุ่น (Young's Modulus) | 2.5–4.0 GPa | ลดลงเมื่ออุณหภูมิสูงขึ้น |
| ความแข็งแรงดึง (Tensile Strength) | 40–60 MPa | |
| สัมประสิทธิ์การขยายตัวเนื่องจากความร้อน | 0.06–0.08 mm/m/°C | สูงกว่าเหล็กประมาณ 5 เท่า — ต้องออกแบบรองรับการขยายตัว |
| อุณหภูมิการใช้งานสูงสุด | 60°C | ตาม มอก. 17-2561 |
| อุณหภูมิการอ่อนตัว (Vicat Softening Temp.) | ~80°C | ห้ามใช้งานในสภาพแวดล้อมที่อุณหภูมิสูงกว่านี้ |
| การดูดซึมน้ำ (Water Absorption) | < 0.1% | ไม่ดูดซับน้ำในสภาวะปกติ |
| ความต้านทานไฟฟ้า (Electrical Resistivity) | > 10¹⁴ Ω·cm | เป็นฉนวนไฟฟ้าที่ดีเยี่ยม — กระแสไฟรั่วไม่ไหลผ่านท่อ |
ความทนทานต่อสารเคมี
ก่อนใช้งานกับสารเคมีใด ๆ ควรปรึกษาผู้ผลิตและศึกษาตารางความทนทานทางเคมี (Chemical Resistance Chart) ของ uPVC โดยละเอียด
| ประเภทสารเคมี | ความทนทาน | ตัวอย่าง | หมายเหตุ |
|---|---|---|---|
| กรดอนินทรีย์ | ✅ ดี | กรดซัลฟิวริก, กรดไฮโดรคลอริก (ความเข้มข้นต่ำ-ปานกลาง) | ความเข้มข้นสูงต้องทดสอบ |
| ด่าง (Base) | ✅ ดี | โซเดียมไฮดรอกไซด์ (NaOH), โพแทสเซียมไฮดรอกไซด์ | |
| เกลือและน้ำทะเล | ✅ ดีมาก | สารละลายเกลือ Chloride, Sulfate | ไม่เกิดสนิม |
| คลอรีนในน้ำประปา | ✅ ดีมาก | โซเดียมไฮโปคลอไรต์ (NaOCl) | ใช้ได้กับน้ำประปาที่มีคลอรีนตามมาตรฐาน |
| น้ำมันพืชและไขมัน | ✅ ดี | — | |
| แอลกอฮอล์ | ⚠️ ปานกลาง | เมทานอล, เอทานอล (เจือจาง) | ความเข้มข้นสูงต้องทดสอบ |
| ตัวทำละลายอินทรีย์ | ❌ ไม่ทนทาน | THF (Tetrahydrofuran), MEK, Acetone, Benzene | สารเหล่านี้คือส่วนผสมในน้ำยาประสานท่อพีวีซี |
| ไฮโดรคาร์บอน | ❌ ไม่ทนทาน | น้ำมันดีเซล, น้ำมันเบนซิน | ไม่ควรใช้ขนส่งเชื้อเพลิง |
| กรดเข้มข้นสูง | ❌ ไม่ทนทาน | กรดซัลฟิวริกเข้มข้น (> 70%), กรดไนตริกเข้มข้น | ต้องศึกษาตารางความทนทานก่อน |
ความทนทานต่อแสง UV: ท่อ uPVC สีฟ้าตาม มอก. 17-2561 มีส่วนผสมของไทเทเนียมไดออกไซด์ (TiO₂) ช่วยสะท้อนรังสี UV อย่างไรก็ตามการสัมผัสแสง UV เป็นเวลานานหลายปียังคงทำให้ท่อเปราะได้ ท่อที่ติดตั้งกลางแจ้ง ควรทาสีทับ หรือใช้อุปกรณ์กันแดดป้องกัน
คุณสมบัติด้านสิ่งแวดล้อม: ท่อ uPVC สีฟ้าที่ผลิตในไทยได้รับการรับรอง Carbon Footprint of Product (CFP), Carbon Footprint Reduction (CFR), Green Industry และ Eco Factory จากกระทรวงอุตสาหกรรม
การเลือกใช้ท่อ uPVC ตามงาน
เลือกตามชนิดท่อ
| เกณฑ์เลือก | ชนิดปลายเรียบ | ชนิดบานหัว | ชนิดเซาะร่อง |
|---|---|---|---|
| เหมาะกับ | ทั่วไป ใช้กับข้อต่อ | ระยะยาว ลดจำนวนข้อต่อ | งานบ่อบาดาลโดยเฉพาะ |
| การต่อ | น้ำยาประสาน + ข้อต่อ | น้ำยาประสานโดยตรง | น้ำยาประสาน + ข้อต่อ |
| ราคา | ต่ำกว่า | สูงกว่าเล็กน้อย | สูงกว่า (ผลิตพิเศษ) |
| ความยาวต่อเส้น | 4 เมตร | z ≈ 3.54–3.95 เมตร | 4 เมตร |
| ข้อต่อในระบบ | มาก | น้อยลง (ลดจุดรั่ว) | ตามระบบ |
เลือกตามประเภทอาคารและงาน
| ประเภทงาน/อาคาร | ขั้นคุณภาพแนะนำ | เหตุผล |
|---|---|---|
| บ้านพักอาศัย 1–2 ชั้น | PVC 7 (เมนน้ำ), PVC 5 (ระบาย) | แรงดันประปาทั่วไป 2–4 kgf/cm² |
| ทาวน์เฮาส์ / อาคาร 3 ชั้น | PVC 8.5 | ความปลอดภัยเพิ่มขึ้นสำหรับ Booster Pump |
| คอนโด / อาคารสำนักงาน | PVC 8.5–10.5 | แรงดันจาก Pump สูงกว่า |
| โรงแรม / โรงพยาบาล | PVC 8.5–10.5 | ระบบประปาที่ต้องการความน่าเชื่อถือสูง |
| ชลประทาน / สปริงเกอร์ | PVC 5–8.5 | แรงดันต่ำ-ปานกลาง |
| ระบบระบายน้ำอาคาร | PVC 5 | ไม่รับแรงดัน (Gravity Flow) |
| เมนน้ำประปาหมู่บ้าน | PVC 7–8.5 | แรงดันประปาการประปา |
| บ่อบาดาล | ชนิดเซาะร่อง | รับน้ำใต้ดิน กรองตะกอน |
ตัวอย่างโปรเจกต์ 1: บ้านพักอาศัย 2 ชั้น ระบบประปา — เมนน้ำเข้าบ้าน: PVC 7 ขนาด 20–25 มม., ท่อน้ำเย็น: PVC 7 ขนาด 18–20 มม., ท่อน้ำร้อน: ❌ ห้ามใช้ uPVC — ใช้ PPR หรือ CPVC แทน, ท่อระบายน้ำ: PVC 5 ขนาด 55–100 มม.
ตัวอย่างโปรเจกต์ 2: อาคารสำนักงาน 8 ชั้น + Booster Pump 5 kgf/cm² — เมนน้ำ (ใต้ถุน): PVC 8.5 ขนาด 100–150 มม., ท่อแขนง: PVC 8.5 ขนาด 25–55 มม., ท่อระบาย: PVC 5 ขนาด 55–100 มม.
ตัวอย่างโปรเจกต์ 3: ระบบสปริงเกอร์เกษตร พื้นที่ 5 ไร่ — เมนท่อใหญ่: PVC 7 ขนาด 80–100 มม., ท่อแขนงสปริงเกอร์: PVC 5 หรือ PVC 7 ขนาด 18–40 มม.
ข้อต่อพีวีซี (PVC Fittings)
ข้อต่อระบบประปา — ชนิดฉีดจากเครื่องจักร (มอก. 1131-2535)
| ชื่อข้อต่อ | ขนาดที่มีจำหน่าย | หมายเหตุ |
|---|---|---|
| ข้อต่อตรง | 18–150 มม. (½"–6") | |
| ข้อต่อตรงลด | 20×18 ถึง 150×100 มม. | |
| ข้องอ 90° | 18–300 มม. (½"–12") | |
| ข้องอ 90° ลด | 20×18 ถึง 25×20 มม. | |
| ข้องอ 45° | 18–150 มม. (½"–6") | |
| สามทาง | 18–300 มม. (½"–12") | |
| สามทางลด | 20×18 ถึง 250×200 มม. | |
| ข้อต่อตรงเกลียวใน | 18–100 มม. (½"–4") | |
| ฝาครอบเกลียวใน | 18–55 มม. (½"–2") | |
| ข้องอ 90° เกลียวใน | 18–25 มม. (½"–1") | |
| สามทางเกลียวใน | 18–25 มม. (½"–1") | |
| ข้อต่อตรงเกลียวนอก | 18–100 มม. (½"–4") | |
| ข้องอ 90° เกลียวนอก | 18–55 มม. (½"–2") | |
| สามทางเกลียวนอก | 18–20 มม. (½"–¾") | |
| นิปเปิล | 18–55 มม. (½"–2") | |
| ปลั๊กอุดเกลียวนอก | 18–55 มม. (½"–2") | |
| ข้อต่อลดเหลี่ยม | 20×18 ถึง 25×20 มม. | |
| ข้อต่อตรงเกลียวนอกทองเหลือง | 18–35 มม. (½"–1¼") | |
| ข้องอ 90° เกลียวนอกทองเหลือง | 18–25 มม. (½"–1") | |
| สามทางเกลียวนอกทองเหลือง | 18 มม. (½") | |
| ข้อต่อตรงเกลียวในทองเหลือง | 18–55 มม. (½"–2") | |
| ข้องอ 90° เกลียวในทองเหลือง | 18–25 มม. (½"–1") | |
| สามทางเกลียวในทองเหลือง | 18–20 มม. (½"–¾") | |
| ฝาครอบ | 18–40 มม. (½"–1½") และ 55–150 มม. (2"–6") | |
| ยูเนียนสวมท่อ | 18–55 มม. (½"–2") | ถอดเชื่อมต่อได้ |
| ยูเนียนเกลียวนอก-เกลียวนอก | 18–55 มม. (½"–2") | |
| ยูเนียนเกลียวนอก-สวมท่อ | 18–55 มม. (½"–2") | |
| ข้อต่อยูเนียนซีลยาง | 18–55 มม. (½"–2") — ยกเว้น 35 มม. | |
| ข้อต่อยูเนียนเกลียวนอก | 20 มม. (¾") | |
| บอลวาล์ว (Ball Valve) | 18–100 มม. (½"–4") | |
| หัวกะโหลก | 25–55 มม. (1"–2") | |
| หัวกันไหล | 20–25 มม. (¾"–1") | |
| กี๊ปจับท่อ | 18–100 มม. (½"–4") | |
| คลิปกามปู | 18–55 มม. (½"–2") | |
| ข้อต่อตรงหน้าจานพีวีซี | 55–150 มม. (2"–6") และ 80–150 มม. (3"–6") |
ข้อต่อระบบประปา — ชนิดผลิตจากท่อ (สำหรับขนาดใหญ่)
| ชื่อข้อต่อ | ขนาด |
|---|---|
| ข้อต่อตรง H | 125–300 มม. (5"–12") |
| ข้อต่อตรงลด H | 125×80–300×250 มม. (5"×3"–12"×10") และ 150×100–250×150 มม. |
| ข้อต่อตรงเกลียวใน H | 125–250 มม. (5"–10") |
| ข้องอ 90° เกลียวใน H | 35–80 มม. (1¼"–3") |
| ข้อต่อตรงเกลียวนอก H | 125–250 มม. (5"–10") |
| ข้อโค้ง 11.25° H | 18–200 มม. (½"–8") |
| ข้อโค้ง 22.5° H | 18–300 มม. (½"–12") |
| ข้อโค้ง 45° H | 18–300 มม. (½"–12") |
| ข้อโค้ง 90° H | 18–300 มม. (½"–12") |
| ข้อต่อตรง H ช่วงสั้น | 125–300 มม. (5"–12") |
| ข้อต่อตรงลด H ช่วงสั้น | 125×80–250×150 มม. |
| ข้อโค้ง 22.5°/45°/90° H ช่วงสั้น ES 2 | 18–300 มม. (½"–12") |
| ข้อต่อตรงหน้าจานพีวีซี H | 35–125 มม. (1¼"–5") |
| ท่อสั้นหน้าจานเรียบ | 80–400 มม. (3"–16") |
ข้อต่อระบบระบายน้ำ (มอก. 1410-2540)
| ชื่อข้อต่อ | ขนาด |
|---|---|
| ข้อต่อตรง | 35–250 มม. (1¼"–10") |
| ข้องอ 45° | 35–400 มม. (1¼"–16") |
| ข้องอ 90° | 35–400 มม. (1¼"–16") |
| สามทาง | 35–350 มม. (1¼"–14") |
| สามทางวาย (Y) | 40–200 มม. (1½"–8") |
| สี่ทางกีวาย | 100 มม. (4") |
| ข้อต่อตรงลด | 40×35–300×250 มม. |
| สามทางลด | 55×35–300×200 มม. |
| ยูแทรฟ | 55 มม. (2") — กักน้ำกันกลิ่น |
| ยูแทรฟ (มีช่องระบาย) | 40–80 มม. (1½"–3") |
| พีแทรฟ (มีช่องระบาย) | 40–80 มม. (1½"–3") |
| เอสแทรฟ (มีช่องระบาย) | 55 มม. (2") |
| ข้ออากาศ | 100×25–100×55 มม. |
| ข้อต่อกันซึม | 55 มม. (2") และ 100 มม. (4") |
| ฝาครอบ | 35–200 มม. (1¼"–8") |
| แกนถ่ายน้ำ | 22 มม. (1") |
| ท่อสั้นฝาปิดเกลียวทองเหลือง-ฝา | 55–150 มม. (2"–6") |
| ฝาปิดปลายท่อน้ำทิ้ง | 55–100 มม. (2"–4") |
อุปกรณ์ประกอบการต่อท่อพีวีซี
| อุปกรณ์ | ประเภท/ขนาด | ใช้งาน |
|---|---|---|
| น้ำยาประสานท่อพีวีซี ชนิดเข้มข้น | 40, 125, 250, 500, 1,000 กรัม | ต่อข้อต่อและท่อ — แห้งเร็ว (5 นาที) |
| น้ำยาประสานท่อพีวีซี ชนิดใส | 50, 100, 250, 500, 1,000 กรัม | ต่อข้อต่อและท่อ — ความแข็งแรงสูงกว่า (แห้ง 20–30 นาที) |
| น้ำยาประสาน (ชนิดมีแปรง) | 100, 250, 500, 1,000 กรัม | ทาได้สะดวก สำหรับงานในพื้นที่แคบ |
| เทปพันเกลียว (PTFE Thread Seal Tape) | ม้วน 10 เมตร | พันที่ข้อต่อเกลียวป้องกันการรั่ว |
| น้ำยาทำความสะอาดท่อพีวีซี | 800 กรัม | ทำความสะอาดคราบน้ำมัน ฝุ่น ความชื้นก่อนทาน้ำยาประสาน |
วิธีการต่อท่อพีวีซีด้วยน้ำยาประสาน
เครื่องมือที่จำเป็น
| เครื่องมือ | ใช้งาน |
|---|---|
| เลื่อยตัดโลหะ หรือกรรไกรตัดท่อ | ตัดท่อให้ได้ฉาก |
| ตะใบละเอียด (Flat File) | ลบคมปลายท่อ ทำมุม 15° |
| น้ำยาทำความสะอาดท่อพีวีซี | เช็ดทำความสะอาดก่อนทาน้ำยา |
| น้ำยาประสานท่อพีวีซี | ยึดท่อกับข้อต่อ |
| แปรงทา หรือพู่กัน | ทาน้ำยาประสาน |
| สายวัด/ดินสอ | วัดและทำเครื่องหมายระยะสวม |
| ผ้าสะอาด | เช็ดน้ำยาส่วนเกิน |
ขั้นตอนการต่อท่อพีวีซี (7 ขั้นตอน)
- ตัดท่อ — ตัดท่อให้ได้ฉาก 90° โดยใช้เลื่อยตัดโลหะหรือกรรไกรตัดท่อเฉพาะ
- ลบคมและทำมุม — ใช้ตะใบละเอียดลบมุมปลายท่อโดยรอบ ให้มีความลาดเอียงประมาณ 15 องศา
- ทำความสะอาด — ใช้น้ำยาทำความสะอาดเช็ดปลายท่อและด้านในข้อต่อ ให้ปราศจากคราบน้ำมัน ฝุ่น และความชื้น
- วัดและทำเครื่องหมาย — วัดระยะความลึกในการสวมท่อและทำเครื่องหมายบนผิวท่อ
- ทาน้ำยาประสาน — ทาน้ำยาประสานที่ผิวด้านในข้อต่อก่อน แล้วจึงทาผิวด้านนอกของท่อ
- สวมและกด — สวมปลายท่อเข้ากับข้อต่อแล้วกดค้างไว้ 10–15 วินาที
- เช็ดและพักทิ้งไว้ — เช็ดน้ำยาที่ล้นออกมา ทิ้งไว้ขั้นต่ำ 5 นาที (เข้มข้น) หรือ 20–30 นาที (ใส) ก่อนใช้งาน เพื่อรับแรงดันสูงสุดควรทิ้งไว้ไม่น้อยกว่า 24 ชั่วโมง
ข้อควรระวังการใช้น้ำยาประสาน
| ข้อควรระวัง | รายละเอียด |
|---|---|
| ไม่ใช้กับ PVC ทุกชนิด | น้ำยาประสานท่อพีวีซีใช้ได้กับ uPVC (Rigid PVC) เท่านั้น — ไม่ใช้กับ HDPE, PPR |
| ระบายอากาศ | น้ำยาประสานมีสารระเหย (Organic Solvent) ใช้ในที่อากาศถ่ายเทดี |
| ห้ามสูดดม | สวมหน้ากากป้องกันไอสารเคมีขณะทาน้ำยา |
| ไม่ย้อนกลับได้ | เมื่อน้ำยาแห้งแล้ว ไม่สามารถถอดออกได้ — วางแผนก่อนต่อ |
| อุณหภูมิสภาพแวดล้อม | ทำงานที่อุณหภูมิ 4–38°C — น้ำยาแห้งช้าในอากาศเย็น เร็วขึ้นในอากาศร้อน |
| วันหมดอายุน้ำยา | ตรวจสอบวันผลิตและใช้ภายในกำหนด — น้ำยาเสื่อมสภาพเมื่อถูกอากาศนาน |
กฎการติดตั้งตามมาตรฐาน
มาตรฐานที่เกี่ยวข้อง
| มาตรฐาน | เนื้อหา |
|---|---|
| มอก. 17-2561 | มาตรฐานผลิตภัณฑ์ท่อพีวีซีแข็งสีฟ้าสำหรับระบบประปา (ท่อน้ำดื่ม) |
| มอก. 1131-2535 | มาตรฐานข้อต่อท่อพีวีซีแข็งสำหรับใช้กับท่อรับความดัน (งานประปา) |
| มอก. 1410-2540 | มาตรฐานข้อต่อท่อพีวีซีแข็งสำหรับงานระบายสิ่งปฏิกูลน้ำเสียและอากาศ |
| NSF/ANSI/CAN 61 | มาตรฐานสากลด้านความปลอดภัยของวัสดุสัมผัสน้ำดื่ม — ทดสอบการชะล้างสารปนเปื้อน |
| NSF/ANSI/CAN 372 | มาตรฐานปริมาณตะกั่ว (Lead Content) ในผลิตภัณฑ์สัมผัสน้ำดื่ม |
| วสท. (มาตรฐานวิศวกรรมสถาน) | มาตรฐานการติดตั้งระบบท่อน้ำในอาคาร — ใช้เป็นแนวทางในไทย |
| กฎกระทรวงโยธาธิการ | กฎกระทรวงว่าด้วยระบบน้ำประปาในอาคาร — บังคับใช้กับอาคารที่ขออนุญาตก่อสร้าง |
ข้อกำหนดการติดตั้งทั่วไป
| ข้อกำหนด | ค่ามาตรฐาน | หมายเหตุ |
|---|---|---|
| ระยะห่างจุดยึดท่อแนวนอน | ทุก 1.0–1.5 ม. | ขึ้นอยู่กับขนาดท่อและแรงดัน |
| ระยะห่างจุดยึดท่อแนวตั้ง | ทุก 1.5–2.0 ม. | ป้องกันการโก่งงอ |
| ระยะห่างจากผนัง/เพดาน | ≥ 25 มม. | เพื่อป้องกัน Thermal Expansion |
| ความลาดท่อระบายน้ำ (Slope) | ≥ 1:50 (2%) สำหรับ ≤ 75 มม. | ≥ 1:100 (1%) สำหรับ ≥ 100 มม. |
| ความลึกฝังใต้ดิน (ทางเดินทั่วไป) | ≥ 0.60 ม. | ป้องกันการกระแทกและ UV |
| ความลึกฝังใต้ดิน (บริเวณถนน/รถยนต์) | ≥ 1.0 ม. | ต้องใส่ท่อร้อย (Sleeve) เพิ่ม |
| Radius โค้งท่อ | ≥ 8 × OD | ห้ามงอโดยตรง — ใช้ข้อต่อข้องอ |
ระยะห่างจากระบบอื่น
| สถานการณ์ | ระยะห่างขั้นต่ำ |
|---|---|
| ท่อน้ำประปากับท่อน้ำเสีย (ฝังใต้ดิน) | ≥ 300 มม. (แนวราบ) |
| ท่อน้ำประปาต่ำกว่าท่อน้ำเสียเสมอ (แนวดิ่ง) | ≥ 150 มม. |
| ท่อพีวีซีกับสายไฟฟ้า (ในรางร่วม) | ≥ 150 มม. หรือมีฉากกั้น |
| ท่อพีวีซีกับแหล่งความร้อน (เตา/ท่อไอน้ำ) | ≥ 300 มม. |
การทดสอบหลังติดตั้ง (Pressure Test)
| ขั้นตอน | รายละเอียด |
|---|---|
| แรงดันทดสอบ | 1.5 × แรงดันใช้งานสูงสุด แต่ไม่ต่ำกว่า 1.0 MPa |
| ระยะเวลาทดสอบ | ≥ 1 ชั่วโมง (ปรึกษาวิศวกรเพื่อทดสอบมาตรฐาน) |
| เกณฑ์ผ่าน | ไม่มีการรั่วซึม ท่อและข้อต่อไม่แตกร้าว |
| การตรวจสอบ | ตรวจสอบทุกรอยต่อด้วยสายตาตลอดระยะเวลาทดสอบ |
Water Hammer และการป้องกัน
Water Hammer (แรงกระแทกของน้ำ / Hydraulic Shock) คือปรากฏการณ์ที่ความดันในระบบท่อเพิ่มขึ้นและลดลงอย่างรุนแรงและรวดเร็ว เมื่อการไหลของน้ำเปลี่ยนแปลงกะทันหัน เช่น ปิดวาล์วอย่างรวดเร็ว
สาเหตุหลัก: ปิดก๊อกน้ำหรือวาล์วอย่างรวดเร็ว | เปิด/ปิด Booster Pump กะทันหัน | การหยุดทำงานของปั๊มน้ำโดยไม่คาดคิด (ไฟฟ้าดับ)
ผลกระทบ: แรงกระแทกอาจสูงกว่าแรงดันปกติ 2–5 เท่า ทำให้ท่อ ข้อต่อ และอุปกรณ์เสียหาย หรือเกิดเสียงดัง สั่นสะเทือน
ผลกระทบของ Water Hammer ต่อท่อ uPVC
| ระดับความรุนแรง | แรงดัน Surge | ผลกระทบ |
|---|---|---|
| เบา | < 2× แรงดันงาน | ท่อทนได้ — แต่เกิดซ้ำทำให้วัสดุล้า (Fatigue) |
| ปานกลาง | 2–3× แรงดันงาน | อาจทำให้รอยต่อรั่ว |
| รุนแรง | > 3× แรงดันงาน | ท่อหรือข้อต่ออาจแตกหัก |
อุปกรณ์ป้องกัน Water Hammer
| อุปกรณ์ | หลักการทำงาน | ติดตั้งตำแหน่ง |
|---|---|---|
| วาล์วระบายความดัน (Pressure Relief Valve) | ระบายน้ำออกเมื่อความดันเกินกำหนด | จุดความดันสูงสุดของระบบ |
| วาล์วรับแรงกระแทก (Water Hammer Arrestor) | ดูดซับแรงกระแทกด้วยบัฟเฟอร์ไนโตรเจน | ใกล้ก๊อกน้ำและวาล์ว |
| วาล์วปิดช้า (Slow-Closing Valve) | ปิดวาล์วในเวลา 3–5 วินาที | แทนที่วาล์วที่ปิดเร็ว |
| Air Chamber | กักอากาศดูดซับความดัน (วิธีเก่า) | ปลายสาขาท่อ |
คำถามพบบ่อย (FAQ)
Q1: ท่อ uPVC สีฟ้า กับ สีเทา ต่างกันอย่างไร?
สีฟ้าตาม มอก. 17-2561 รับรองสำหรับน้ำดื่ม/ระบบประปา ผ่านการทดสอบ NSF 61 ว่าไม่มีสารปนเปื้อนออกสู่น้ำ ส่วนสีเทาตาม มอก. 1410-2540 สำหรับระบบระบายน้ำทิ้งและสิ่งปฏิกูล ไม่ได้ผ่านการรับรองน้ำดื่ม ไม่ควรนำมาสลับกัน
Q2: ท่อ uPVC รับน้ำร้อนได้ไหม?
ท่อ uPVC ทนได้สูงสุด 60°C เท่านั้น และแรงดันที่รับได้จะลดลงมากที่อุณหภูมิสูง สำหรับน้ำร้อนเกิน 60°C ต้องใช้ท่อชนิดอื่น เช่น PPR ทนได้ถึง 80–95°C หรือ CPVC ทนได้ถึง 93°C หรือท่อทองแดง
Q3: ท่อ uPVC ฝังดินได้ไหม? ต้องระวังอะไรบ้าง?
ฝังได้ แต่ต้องปฏิบัติตามข้อกำหนด: ความลึกขั้นต่ำ 60 ซม. (บริเวณที่ไม่มีรถผ่าน) หรือ 100 ซม. (มีรถผ่าน) | รองพื้นใต้ท่อด้วยทรายละเอียด 15 ซม. | ไม่ให้หิน/ของแข็งกดทับท่อ | ในบริเวณถนนให้ใส่ท่อร้อย (Sleeve) คลุมท่อ uPVC เพิ่มอีกชั้น | ทดสอบแรงดันก่อนกลบดินเสมอ
Q4: จะรู้ขั้นคุณภาพของท่อ uPVC ได้อย่างไร?
อ่านจากตัวอักษรพิมพ์บนผิวท่อ ซึ่งตาม มอก. 17-2561 ต้องระบุ: ยี่ห้อ/เครื่องหมายการค้า | มอก. 17-2561 | ขนาด OD | ขั้นคุณภาพ (เช่น PVC 7 หรือ PVC 8.5) | ประเทศผู้ผลิต | เลข NSF (ถ้ามี) ตัวอักษรพิมพ์ทุก 2 ฟุต หรือทุก 1 เมตร
Q5: ท่อ uPVC เป็นฉนวนไฟฟ้าหรือเปล่า? ปลอดภัยเมื่อไฟรั่วไหม?
ใช่ — uPVC มีความต้านทานไฟฟ้า > 10¹⁴ Ω·cm เป็นฉนวนไฟฟ้าที่ดีเยี่ยม กระแสไฟฟ้าไม่ไหลผ่านท่อพีวีซี ต่างจากท่อเหล็กที่นำไฟฟ้า — ปลอดภัยกว่าเมื่อเกิดกระแสไฟรั่วในระบบ
Q6: ท่อ uPVC อายุการใช้งานนานแค่ไหน?
ท่อ uPVC ที่ผลิตตามมาตรฐาน มอก. 17-2561 และติดตั้งถูกวิธี มีอายุการใช้งานโดยประมาณ 25–50 ปี ขึ้นอยู่กับ: คุณภาพน้ำ (pH, สารเคมีในน้ำ) | อุณหภูมิการใช้งาน (ยิ่งร้อน ยิ่งสั้นลง) | การสัมผัสแสง UV (ถ้าไม่ป้องกัน อาจสั้นลง) | แรงดันใช้งาน (ควรต่ำกว่าขีดสูงสุด)
Q7: ทำไมท่อ uPVC ไม่ควรใช้กับสารละลายอินทรีย์?
สารละลายอินทรีย์ เช่น THF (Tetrahydrofuran), Acetone, MEK ทำให้พลาสติก uPVC ละลาย/บวมและเสื่อมสภาพอย่างรวดเร็ว สังเกตได้ว่า น้ำยาประสานท่อพีวีซีใช้หลักการนี้ ในการละลายผิว uPVC เพื่อยึดติดกัน — ดังนั้นสารเหล่านี้จะทำลายท่อในทำนองเดียวกัน
Q8: ท่อพีวีซีมีมาตรฐาน มอก. เลขอะไรบ้างที่ควรรู้?
มาตรฐาน มอก. ที่เกี่ยวข้องกับท่อและข้อต่อพีวีซีหลักๆ ในไทย: มอก. 17-2561 — ท่อพีวีซีแข็งสีฟ้าสำหรับระบบประปา | มอก. 1131-2535 (กำลังปรับปรุงเป็น 2567) — ข้อต่อพีวีซีแข็งสำหรับงานรับแรงดัน | มอก. 1410-2540 — ข้อต่อพีวีซีแข็งสำหรับงานระบายสิ่งปฏิกูลและน้ำเสีย
Q9: ท่อ uPVC ขยายตัวมากน้อยแค่ไหน? ต้องออกแบบรองรับไหม?
uPVC มีสัมประสิทธิ์ขยายตัวเนื่องจากความร้อน 0.06–0.08 mm/m/°C สูงกว่าเหล็กประมาณ 5 เท่า ตัวอย่าง: ท่อยาว 10 เมตร เมื่ออุณหภูมิเปลี่ยน 30°C จะขยายตัวประมาณ 21 มม. สำหรับงานท่อตรงยาว ≥ 5 เมตร ควรออกแบบ Expansion Loop หรือ Expansion Joint เพื่อรองรับการขยายตัว
Q10: ท่อ uPVC ใช้กับระบบดับเพลิงได้ไหม?
ท่อ uPVC ทั่วไปตาม มอก. 17-2561 ไม่เหมาะกับระบบดับเพลิงแรงดันสูง เนื่องจาก: แรงดัน Surge จาก Water Hammer รุนแรงมากในระบบดับเพลิง | ท่อต้องทนไฟและแรงดันสูงตามมาตรฐาน NFPA/วสท. ซึ่ง uPVC ไม่ผ่าน | ในกรณีที่เกิดเพลิงไหม้ ท่อ uPVC อาจอ่อนตัวจากความร้อน สำหรับระบบดับเพลิงให้ใช้ท่อเหล็ก (EMT/Galvanized Steel) ตามมาตรฐาน NFPA 13
ราคาท่อ uPVC สีฟ้า
ราคาท่อ uPVC สีฟ้า สามารถดูได้ที่ Catalog ของคลังไฟฟ้าโรงงาน
ราคาท่อ uPVC สีฟ้าแปรผันตามปัจจัยหลายอย่าง ติดต่อทีมผู้เชี่ยวชาญ คลังไฟฟ้าโรงงาน เพื่อรับราคาและคำปรึกษาการเลือกท่อที่เหมาะสมกับระบบของคุณ
โทร: 02-115-0360, 084-700-5991
LINE OA: @klangfaifa
เว็บไซต์: www.klangfaifa.co.th
เวลาทำการ: จันทร์–เสาร์ 08:30–17:30 น.
แหล่งอ้างอิง
มาตรฐานไทย (Thai Industrial Standards)
• มอก. 17-2561 — ท่อพีวีซีแข็งสำหรับใช้เป็นท่อน้ำ (ฉบับเต็ม) — สำนักงานมาตรฐานผลิตภัณฑ์อุตสาหกรรม (สมอ.)
• มอก. 1131-2535 — ข้อต่อท่อพีวีซีแข็งสำหรับใช้กับท่อรับความดัน — สมอ. (กำลังปรับปรุงเป็น มอก. 1131-2567)
• มอก. 1410-2540 — ข้อต่อท่อพีวีซีแข็งสำหรับงานระบายสิ่งปฏิกูล น้ำเสีย และอากาศ
มาตรฐานสากล (International Standards)
• NSF/ANSI/CAN 61 — Drinking Water System Components: Health Effects — NSF International
• NSF/ANSI/CAN 372 — Drinking Water System Components: Lead Content — NSF International
• ISO 4439:1979 — Plastics Pipes: Determination of Density and Relative Density
หน่วยงานและองค์กรวิชาชีพในไทย
• วิศวกรรมสถานแห่งประเทศไทย (วสท. / EIT) — มาตรฐานการติดตั้งระบบท่อน้ำในอาคาร
• กรมโยธาธิการและผังเมือง — กฎกระทรวงว่าด้วยระบบน้ำประปาและระบบระบายน้ำในอาคาร
• กระทรวงอุตสาหกรรม — โครงการอุตสาหกรรมเขียว (Green Industry Certification)
ข้อมูลเทคนิคเพิ่มเติม
• TVT Pipe — ความแตกต่าง มอก. 17-2532 กับ มอก. 17-2561 — เปรียบเทียบมาตรฐานเก่าและใหม่
• ARR Pipe — มอก. 17-2561 คืออะไร — อธิบายมาตรฐานผลิตภัณฑ์ท่อพีวีซีในไทย
• NSF International — Water Safety Compliance (NSF 61 vs 372) — ความแตกต่าง NSF 61 และ NSF 372
• Vinidex — PVC Material Properties — คุณสมบัติทางวิศวกรรมของ uPVC
