ฉบับสมบูรณ์

ข้อมูลเชิงเทคนิคท่อ uPVC สีฟ้า Blue Rigid uPVC Pipe

Technical specifications for Blue Rigid uPVC Pipe for water supply and drainage systems

ตามมาตรฐาน มอก. 17-2561, มอก. 1131-2535, มอก. 1410-2540, NSF/ANSI/CAN 61 & 372

ท่อ uPVC สีฟ้า คืออะไร?

ท่อพีวีซีแข็งสีฟ้า (Blue Rigid uPVC Pipe) คือท่อที่ผลิตจาก uPVC (Unplasticized Polyvinyl Chloride) หรือเรียกว่า พีวีซีแข็ง โดยไม่มีสารพลาสติไซเซอร์ในเนื้อวัสดุ ทำให้มีความแข็งแรง ทนต่อแรงดัน และไม่เปลี่ยนรูปที่อุณหภูมิปกติ

สีฟ้า ตามมาตรฐาน มอก. 17-2561 หมายถึงท่อที่ผ่านการรับรองให้ใช้เป็นท่อน้ำดื่มและระบบประปา (Potable Water) ซึ่งช่วยแยกแยะจากท่อพีวีซีชนิดอื่น เช่น สีเทา (ระบายน้ำ) และสีขาว/เหลือง (งานอื่น) ได้อย่างชัดเจน

ท่อ uPVC สีฟ้า ใช้ทำอะไร?

งานรายละเอียดมาตรฐาน
ระบบประปาภายในอาคารท่อน้ำดื่มและน้ำใช้ภายในบ้าน อาคาร คอนโด โรงแรมมอก. 17-2561, NSF 61
ระบบประปาภายนอกอาคารเมนน้ำประปา ท่อจ่ายน้ำระหว่างอาคารมอก. 17-2561
ระบบระบายน้ำท่อน้ำทิ้งในบ้าน ระบบ Drainage อาคารมอก. 17-2561, มอก. 1410-2540
ระบบน้ำร้อน-เย็นท่อน้ำเย็น (ห้ามใช้กับน้ำร้อนเกิน 60°C)มอก. 17-2561
ระบบชลประทานและเกษตรท่อส่งน้ำในแปลงเกษตร ระบบสปริงเกอร์มอก. 17-2561
ระบบสระว่ายน้ำท่อน้ำเข้า-ออก ระบบกรองมอก. 17-2561
งานขุดเจาะบ่อบาดาลท่อเซาะร่อง (Slotted) รับน้ำบาดาลเข้าบ่อ
ระบบดับเพลิงท่อน้ำดับเพลิงแรงดันต่ำ (ตรวจสอบแรงดันสูงสุดก่อนใช้)ปรึกษาผู้เชี่ยวชาญ

ข้อมูลสรุป Quick Reference

รายการข้อมูล
วัสดุuPVC (Unplasticized Polyvinyl Chloride / PVC-U)
สีสีฟ้า (Blue) — ตามมาตรฐาน มอก. 17-2561
มาตรฐานหลักมอก. 17-2561 (ท่อ), มอก. 1131-2535 (ข้อต่อแรงดัน), มอก. 1410-2540 (ข้อต่อระบาย)
ขั้นคุณภาพPVC 5, PVC 7, PVC 8.5, PVC 10.5, PVC 13.5
แรงดันใช้งาน5–13.5 kgf/cm² (0.49–1.32 MPa) ที่ 27°C
ขนาดมาตรฐาน18 มม. (½") ถึง 400 มม. (16")
ความยาวมาตรฐาน4 เมตร
ชนิดปลายปลายเรียบ (Plain End), บานหัว (Socket End), เซาะร่อง (Slotted)
อุณหภูมิสูงสุด60°C (ตาม มอก. 17-2561)
ความหนาแน่น1.35–1.46 g/cm³
การรับรองความปลอดภัยน้ำดื่มNSF/ANSI/CAN 61 & NSF 372
ผลิตในประเทศไทย

ชนิดและโครงสร้างท่อ uPVC

ท่อ uPVC สีฟ้าผลิตออกมา 3 ชนิดหลักตามลักษณะปลายท่อและการใช้งาน: ชนิดปลายเรียบ (Plain End) สำหรับงานทั่วไปใช้กับข้อต่อ, ชนิดบานหัว (Socket End) สำหรับงานท่อยาวลดจำนวนข้อต่อ และ ชนิดเซาะร่อง (Slotted Pipe) สำหรับงานบ่อบาดาลโดยเฉพาะ

โครงสร้างท่อปลายเรียบ

ชั้นรายละเอียด
ผิวนอกuPVC สีฟ้า — พิมพ์ข้อมูลมาตรฐาน ขนาด ขั้นคุณภาพ ทุก 2 ฟุต (หรือ 1 เมตร)
ผิวในuPVC เรียบ ลดการสูญเสียแรงดัน
ส่วนผสม UVไทเทเนียมไดออกไซด์ (TiO₂) ป้องกันรังสี UV
ความยาว4 เมตร (สั่งทำพิเศษได้ตามความต้องการ)

2.2 พารามิเตอร์ท่อบานหัว (Socket End)

พารามิเตอร์ความหมาย
dเส้นผ่าศูนย์กลางภายนอกที่ปลายบาน
drเส้นผ่าศูนย์กลางภายใน (รูใน) ของลำท่อ
lความลึกของปลายบาน (ระยะสวมท่อ)
zความยาวลำท่อที่ใช้งานได้จริง (หักระยะปลายบานแล้ว)

พารามิเตอร์ท่อเซาะร่อง (Slotted Pipe)

พารามิเตอร์ความหมาย
L1ความยาวส่วนท่อปิด (ก่อนชุดร่องแรก)
L2ความยาวชุดร่อง (1-SET)
L3ความยาวส่วนท่อปิดหลังชุดร่อง
L4ความยาวส่วนปลายบาน/ส่วนรองรับ
L5ความยาวปลายเรียบ (ฝั่งตรงข้ามปลายบาน)
αมุมระยะห่างของร่องรอบเส้นรอบวง (องศา)
bความกว้างของส่วนท่อแข็งระหว่างร่อง (มม.)

เปรียบเทียบ uPVC กับวัสดุท่ออื่น

คุณสมบัติท่อ uPVC สีฟ้าท่อเหล็กกัลวาไนซ์ท่อ HDPEท่อทองแดง
ความต้านทานการกัดกร่อน✅ ไม่เป็นสนิม❌ เป็นสนิมได้✅ ไม่เป็นสนิม✅ ทนดี
น้ำหนักเบา (1.4 g/cm³)หนักมาก (7.9 g/cm³)เบา (0.95 g/cm³)หนักปานกลาง
ความยืดหยุ่นแข็ง (Rigid)แข็งยืดหยุ่นดีแข็งปานกลาง
ราคาประหยัดปานกลางปานกลางสูง
อุณหภูมิสูงสุด60°C>200°C60-80°C>200°C
ความปลอดภัยน้ำดื่มNSF 61 ✅ต้องตรวจสอบNSF 61 ✅NSF 61 ✅
การติดตั้งง่าย (น้ำยาประสาน)ยาก (เกลียว/เชื่อม)ง่าย (ความร้อน/ข้อต่อ)ยาก (บัดกรี)
อายุการใช้งาน25–50 ปี20–30 ปี50+ ปี50+ ปี
ความทนต่อสารเคมีดีปานกลางดีมากดีปานกลาง

ตารางสเปกท่อ uPVC ฉบับสมบูรณ์

ตารางมิติและความหนาผนังท่อ uPVC ตามมาตรฐาน มอก. 17-2561 ครอบคลุมทั้ง 3 ชนิด ได้แก่ ท่อปลายเรียบ ท่อบานหัว และท่อเซาะร่อง โดยขนาดมาตรฐานตั้งแต่ 18 มม. (½”) ถึง 400 มม. (16″)

มิติท่อ uPVC ชนิดปลายเรียบ — ความหนาผนังตามขั้นคุณภาพ

มาตรฐาน มอก. 17-2561 | หน่วย: มิลลิเมตร (มม.) | ความยาวมาตรฐาน 4 เมตร
ตัวเลขขั้นคุณภาพ (PVC 5, 7, 8.5, 10.5, 13.5) คือแรงดันใช้งานสูงสุดที่อุณหภูมิ 27°C หน่วย kgf/cm² | *PVC 10.5: Made to Order

ขนาด มม. (นิ้ว)O.D เฉลี่ย (มม.)PVC 5PVC 7PVC 8.5PVC 10.5PVC 13.5
18 (½")22 ± 0.151.5 ± 0.152.0 ± 0.152.3 ± 0.152.6 ± 0.15
20 (¾")26 ± 0.151.5 ± 0.152.0 ± 0.152.3 ± 0.152.6 ± 0.15
25 (1")34 ± 0.151.5 ± 0.152.0 ± 0.152.4 ± 0.203.0 ± 0.15
35 (1¼")42 ± 0.151.5 ± 0.151.8 ± 0.152.2 ± 0.202.6 ± 0.203.1 ± 0.25
40 (1½")48 ± 0.151.5 ± 0.151.9 ± 0.152.3 ± 0.202.8 ± 0.203.5 ± 0.25
55 (2")60 ± 0.151.8 ± 0.202.4 ± 0.202.9 ± 0.253.5 ± 0.254.3 ± 0.30
65 (2½")76 ± 0.202.2 ± 0.202.9 ± 0.203.5 ± 0.254.4 ± 0.305.3 ± 0.30
80 (3")89 ± 0.202.6 ± 0.203.5 ± 0.254.1 ± 0.305.2 ± 0.356.4 ± 0.40
100 (4")114 ± 0.303.2 ± 0.204.3 ± 0.255.2 ± 0.306.5 ± 0.358.1 ± 0.50
125 (5")140 ± 0.303.9 ± 0.255.3 ± 0.306.4 ± 0.408.0 ± 0.459.9 ± 0.55
150 (6")165 ± 0.404.6 ± 0.256.2 ± 0.357.5 ± 0.459.4 ± 0.5011.7 ± 0.65
200 (8")216 ± 0.505.4 ± 0.357.3 ± 0.408.8 ± 0.5011.1 ± 0.6013.7 ± 0.70
250 (10")267 ± 0.706.7 ± 0.408.9 ± 0.4010.9 ± 0.6013.6 ± 0.6516.9 ± 0.85
300 (12")318 ± 0.807.9 ± 0.4510.7 ± 0.5512.9 ± 0.6516.2 ± 0.7520.1 ± 1.00
350 (14")370 ± 0.909.2 ± 0.5012.5 ± 0.7015.0 ± 0.7518.9 ± 0.9523.4 ± 1.15
400 (16")420 ± 1.1010.4 ± 0.5514.2 ± 0.8017.0 ± 0.8521.5 ± 1.1026.5 ± 1.25

มิติท่อ uPVC ชนิดบานหัว (Socket End)

d = เส้นผ่าศูนย์กลางภายนอกที่ปลายบาน | dr = เส้นผ่าศูนย์กลางภายในลำท่อ | l = ความลึกปลายบาน | z = ความยาวลำท่อที่ใช้งานได้จริง

ขนาด มม. (นิ้ว)d (มม.)dr (มม.)l ต่ำสุด (มม.)z ต่ำสุด (มม.)
18 (½")22.40 ± 0.221.4 ± 0.3303,945
20 (¾")26.40 ± 0.225.3 ± 0.3353,940
25 (1")34.60 ± 0.233.3 ± 0.3413,935
35 (1¼")42.60 ± 0.241.2 ± 0.3463,930
40 (1½")48.70 ± 0.347.2 ± 0.4553,920
55 (2")60.80 ± 0.359.0 ± 0.4633,910
65 (2½")76.60 ± 0.375.2 ± 0.4633,910
80 (3")89.60 ± 0.388.2 ± 0.4643,905
100 (4")114.70 ± 0.3113.2 ± 0.4843,885
125 (5")140.80 ± 0.4139.0 ± 0.41043,860
150 (6")166.00 ± 0.4163.9 ± 0.41323,830
200 (8")217.80 ± 0.8213.8 ± 0.92003,750
250 (10")269.30 ± 0.9264.2 ± 1.02503,700
300 (12")320.70 ± 1.0314.6 ± 1.13003,645
350 (14")373.10 ± 1.0366.0 ± 1.13503,595
400 (16")423.60 ± 1.2415.5 ± 1.34003,540

มิติท่อ uPVC ชนิดเซาะร่อง (Slotted Pipe) — งานบ่อบาดาล

tolerance ของ L1, L2, L3, L4, L5 = ±10 มม. | ความกว้างช่องพิเศษนอกเหนือจากมาตรฐานสั่งผลิตได้ตามต้องการ

ขนาด มม.L1 (มม.)L2 (มม.)L3 (มม.)L4 (มม.)L5 (มม.)กว้างช่อง (มม.)α (องศา)b (มม.)จำนวนช่องจำนวนชุดช่องเปิด (%)
55 (2")80120802102202.4 ± 0.244.523.6875.7
65 (2½")80120802102202.4 ± 0.236.023.91075.6
80 (3")80120802102202.4 ± 0.230.023.31275.8
100 (4")80120802102202.4 ± 0.222.522.41676.0
125 (5")80120802102202.4 ± 0.220.024.41875.5
150 (6")80120802102202.4 ± 0.218.025.92075.2
200 (8")80120802102202.4 ± 0.218.033.92074.0

ขั้นคุณภาพและแรงดันใช้งาน (Pressure Class)

ตามมาตรฐาน มอก. 17-2561 ตัวเลขขั้นคุณภาพ (Class) คือ แรงดันใช้งานสูงสุดต่อเนื่อง (Working Pressure) ที่อุณหภูมิ 27°C หน่วย kgf/cm² ซึ่งรวมความปลอดภัย (Safety Factor) ของมาตรฐานไว้แล้ว
1 kgf/cm² = 0.09807 MPa = 0.9807 bar = 14.22 psi

ตารางขั้นคุณภาพท่อ uPVC

ขั้นคุณภาพkgf/cm²barMPapsiการใช้งานทั่วไป
PVC 554.90.4971ระบายน้ำ, ท่อน้ำทิ้งภายในบ้าน
PVC 776.90.69100ประปาบ้านพักอาศัย, อาคาร 1–3 ชั้น
PVC 8.58.58.30.83121ประปาอาคารทั่วไป 3–5 ชั้น, หมู่บ้าน
PVC 10.5*10.510.31.03149ประปาแรงดันสูง, อาคารสูง, Booster Pump
PVC 13.513.513.21.32192ระบบแรงดันสูงพิเศษ (สั่งผลิตล่วงหน้า)

หลักการเลือกขั้นคุณภาพตามระดับความสูงอาคาร

แรงดันของน้ำจากระดับความสูงในระบบประปา: ทุก 10 เมตรของระดับความสูง = แรงดัน 1 kgf/cm² ต้องเลือกท่อที่มีขั้นคุณภาพเกินกว่าแรงดันสูงสุดที่คาดไว้ พร้อมเผื่อผลกระทบจาก Water Hammer

ประเภทอาคาร/ระบบแรงดันโดยประมาณขั้นคุณภาพแนะนำ
บ้านพักอาศัย 1–2 ชั้น (ถังเก็บน้ำ)0.3–1.0 kgf/cm²PVC 5 หรือ PVC 7
อาคาร 3–5 ชั้น (ต่อตรงประปาการประปา)2–5 kgf/cm²PVC 7 หรือ PVC 8.5
อาคาร 6–10 ชั้น (Booster Pump)4–7 kgf/cm²PVC 8.5 หรือ PVC 10.5
อาคารสูงหรือระบบแรงดันสูง> 7 kgf/cm²PVC 10.5 หรือ PVC 13.5
ระบบระบายน้ำ (ไม่รับแรงดัน)< 1 kgf/cm²PVC 5
ชลประทาน/เกษตรแรงดันต่ำ1–3 kgf/cm²PVC 5 หรือ PVC 7

การลดค่าแรงดันที่อุณหภูมิสูงกว่า 27°C

อุณหภูมิน้ำปัจจัยลดแรงดันตัวอย่าง PVC 8.5
27°C1.00 (ค่าเต็ม)8.5 kgf/cm²
40°C~0.80~6.8 kgf/cm²
50°C~0.60~5.1 kgf/cm²
60°C~0.40–0.50~3.4–4.3 kgf/cm²
> 60°Cห้ามใช้งาน

คุณสมบัติทางกายภาพและทางเคมีของ uPVC

คุณสมบัติทางกายภาพ

ข้อสำคัญเรื่องการขยายตัว: ท่อ uPVC ยาว 10 เมตร เมื่ออุณหภูมิเปลี่ยน 30°C จะขยายตัวประมาณ 10 × 0.07 × 30 = 21 มม. — ระบบท่อยาวต้องออกแบบข้อต่อรองรับการขยาย/หดตัว

คุณสมบัติค่าหมายเหตุ
ความหนาแน่น (Density)1.35–1.46 g/cm³ตาม ISO 4439 — เบากว่าเหล็กประมาณ 5 เท่า
โมดูลัสความยืดหยุ่น (Young's Modulus)2.5–4.0 GPaลดลงเมื่ออุณหภูมิสูงขึ้น
ความแข็งแรงดึง (Tensile Strength)40–60 MPa
สัมประสิทธิ์การขยายตัวเนื่องจากความร้อน0.06–0.08 mm/m/°Cสูงกว่าเหล็กประมาณ 5 เท่า — ต้องออกแบบรองรับการขยายตัว
อุณหภูมิการใช้งานสูงสุด60°Cตาม มอก. 17-2561
อุณหภูมิการอ่อนตัว (Vicat Softening Temp.)~80°Cห้ามใช้งานในสภาพแวดล้อมที่อุณหภูมิสูงกว่านี้
การดูดซึมน้ำ (Water Absorption)< 0.1%ไม่ดูดซับน้ำในสภาวะปกติ
ความต้านทานไฟฟ้า (Electrical Resistivity)> 10¹⁴ Ω·cmเป็นฉนวนไฟฟ้าที่ดีเยี่ยม — กระแสไฟรั่วไม่ไหลผ่านท่อ

ความทนทานต่อสารเคมี

ก่อนใช้งานกับสารเคมีใด ๆ ควรปรึกษาผู้ผลิตและศึกษาตารางความทนทานทางเคมี (Chemical Resistance Chart) ของ uPVC โดยละเอียด

ประเภทสารเคมีความทนทานตัวอย่างหมายเหตุ
กรดอนินทรีย์✅ ดีกรดซัลฟิวริก, กรดไฮโดรคลอริก (ความเข้มข้นต่ำ-ปานกลาง)ความเข้มข้นสูงต้องทดสอบ
ด่าง (Base)✅ ดีโซเดียมไฮดรอกไซด์ (NaOH), โพแทสเซียมไฮดรอกไซด์
เกลือและน้ำทะเล✅ ดีมากสารละลายเกลือ Chloride, Sulfateไม่เกิดสนิม
คลอรีนในน้ำประปา✅ ดีมากโซเดียมไฮโปคลอไรต์ (NaOCl)ใช้ได้กับน้ำประปาที่มีคลอรีนตามมาตรฐาน
น้ำมันพืชและไขมัน✅ ดี
แอลกอฮอล์⚠️ ปานกลางเมทานอล, เอทานอล (เจือจาง)ความเข้มข้นสูงต้องทดสอบ
ตัวทำละลายอินทรีย์❌ ไม่ทนทานTHF (Tetrahydrofuran), MEK, Acetone, Benzeneสารเหล่านี้คือส่วนผสมในน้ำยาประสานท่อพีวีซี
ไฮโดรคาร์บอน❌ ไม่ทนทานน้ำมันดีเซล, น้ำมันเบนซินไม่ควรใช้ขนส่งเชื้อเพลิง
กรดเข้มข้นสูง❌ ไม่ทนทานกรดซัลฟิวริกเข้มข้น (> 70%), กรดไนตริกเข้มข้นต้องศึกษาตารางความทนทานก่อน

ความทนทานต่อแสง UV: ท่อ uPVC สีฟ้าตาม มอก. 17-2561 มีส่วนผสมของไทเทเนียมไดออกไซด์ (TiO₂) ช่วยสะท้อนรังสี UV อย่างไรก็ตามการสัมผัสแสง UV เป็นเวลานานหลายปียังคงทำให้ท่อเปราะได้ ท่อที่ติดตั้งกลางแจ้ง ควรทาสีทับ หรือใช้อุปกรณ์กันแดดป้องกัน

คุณสมบัติด้านสิ่งแวดล้อม: ท่อ uPVC สีฟ้าที่ผลิตในไทยได้รับการรับรอง Carbon Footprint of Product (CFP), Carbon Footprint Reduction (CFR), Green Industry และ Eco Factory จากกระทรวงอุตสาหกรรม

การเลือกใช้ท่อ uPVC ตามงาน

เลือกตามชนิดท่อ

เกณฑ์เลือกชนิดปลายเรียบชนิดบานหัวชนิดเซาะร่อง
เหมาะกับทั่วไป ใช้กับข้อต่อระยะยาว ลดจำนวนข้อต่องานบ่อบาดาลโดยเฉพาะ
การต่อน้ำยาประสาน + ข้อต่อน้ำยาประสานโดยตรงน้ำยาประสาน + ข้อต่อ
ราคาต่ำกว่าสูงกว่าเล็กน้อยสูงกว่า (ผลิตพิเศษ)
ความยาวต่อเส้น4 เมตรz ≈ 3.54–3.95 เมตร4 เมตร
ข้อต่อในระบบมากน้อยลง (ลดจุดรั่ว)ตามระบบ

เลือกตามประเภทอาคารและงาน

ประเภทงาน/อาคารขั้นคุณภาพแนะนำเหตุผล
บ้านพักอาศัย 1–2 ชั้นPVC 7 (เมนน้ำ), PVC 5 (ระบาย)แรงดันประปาทั่วไป 2–4 kgf/cm²
ทาวน์เฮาส์ / อาคาร 3 ชั้นPVC 8.5ความปลอดภัยเพิ่มขึ้นสำหรับ Booster Pump
คอนโด / อาคารสำนักงานPVC 8.5–10.5แรงดันจาก Pump สูงกว่า
โรงแรม / โรงพยาบาลPVC 8.5–10.5ระบบประปาที่ต้องการความน่าเชื่อถือสูง
ชลประทาน / สปริงเกอร์PVC 5–8.5แรงดันต่ำ-ปานกลาง
ระบบระบายน้ำอาคารPVC 5ไม่รับแรงดัน (Gravity Flow)
เมนน้ำประปาหมู่บ้านPVC 7–8.5แรงดันประปาการประปา
บ่อบาดาลชนิดเซาะร่องรับน้ำใต้ดิน กรองตะกอน

ตัวอย่างโปรเจกต์ 1: บ้านพักอาศัย 2 ชั้น ระบบประปา — เมนน้ำเข้าบ้าน: PVC 7 ขนาด 20–25 มม., ท่อน้ำเย็น: PVC 7 ขนาด 18–20 มม., ท่อน้ำร้อน: ❌ ห้ามใช้ uPVC — ใช้ PPR หรือ CPVC แทน, ท่อระบายน้ำ: PVC 5 ขนาด 55–100 มม.

ตัวอย่างโปรเจกต์ 2: อาคารสำนักงาน 8 ชั้น + Booster Pump 5 kgf/cm² — เมนน้ำ (ใต้ถุน): PVC 8.5 ขนาด 100–150 มม., ท่อแขนง: PVC 8.5 ขนาด 25–55 มม., ท่อระบาย: PVC 5 ขนาด 55–100 มม.

ตัวอย่างโปรเจกต์ 3: ระบบสปริงเกอร์เกษตร พื้นที่ 5 ไร่ — เมนท่อใหญ่: PVC 7 ขนาด 80–100 มม., ท่อแขนงสปริงเกอร์: PVC 5 หรือ PVC 7 ขนาด 18–40 มม.

ข้อต่อพีวีซี (PVC Fittings)

ข้อต่อระบบประปา — ชนิดฉีดจากเครื่องจักร (มอก. 1131-2535)

ชื่อข้อต่อขนาดที่มีจำหน่ายหมายเหตุ
ข้อต่อตรง18–150 มม. (½"–6")
ข้อต่อตรงลด20×18 ถึง 150×100 มม.
ข้องอ 90°18–300 มม. (½"–12")
ข้องอ 90° ลด20×18 ถึง 25×20 มม.
ข้องอ 45°18–150 มม. (½"–6")
สามทาง18–300 มม. (½"–12")
สามทางลด20×18 ถึง 250×200 มม.
ข้อต่อตรงเกลียวใน18–100 มม. (½"–4")
ฝาครอบเกลียวใน18–55 มม. (½"–2")
ข้องอ 90° เกลียวใน18–25 มม. (½"–1")
สามทางเกลียวใน18–25 มม. (½"–1")
ข้อต่อตรงเกลียวนอก18–100 มม. (½"–4")
ข้องอ 90° เกลียวนอก18–55 มม. (½"–2")
สามทางเกลียวนอก18–20 มม. (½"–¾")
นิปเปิล18–55 มม. (½"–2")
ปลั๊กอุดเกลียวนอก18–55 มม. (½"–2")
ข้อต่อลดเหลี่ยม20×18 ถึง 25×20 มม.
ข้อต่อตรงเกลียวนอกทองเหลือง18–35 มม. (½"–1¼")
ข้องอ 90° เกลียวนอกทองเหลือง18–25 มม. (½"–1")
สามทางเกลียวนอกทองเหลือง18 มม. (½")
ข้อต่อตรงเกลียวในทองเหลือง18–55 มม. (½"–2")
ข้องอ 90° เกลียวในทองเหลือง18–25 มม. (½"–1")
สามทางเกลียวในทองเหลือง18–20 มม. (½"–¾")
ฝาครอบ18–40 มม. (½"–1½") และ 55–150 มม. (2"–6")
ยูเนียนสวมท่อ18–55 มม. (½"–2")ถอดเชื่อมต่อได้
ยูเนียนเกลียวนอก-เกลียวนอก18–55 มม. (½"–2")
ยูเนียนเกลียวนอก-สวมท่อ18–55 มม. (½"–2")
ข้อต่อยูเนียนซีลยาง18–55 มม. (½"–2") — ยกเว้น 35 มม.
ข้อต่อยูเนียนเกลียวนอก20 มม. (¾")
บอลวาล์ว (Ball Valve)18–100 มม. (½"–4")
หัวกะโหลก25–55 มม. (1"–2")
หัวกันไหล20–25 มม. (¾"–1")
กี๊ปจับท่อ18–100 มม. (½"–4")
คลิปกามปู18–55 มม. (½"–2")
ข้อต่อตรงหน้าจานพีวีซี55–150 มม. (2"–6") และ 80–150 มม. (3"–6")

ข้อต่อระบบประปา — ชนิดผลิตจากท่อ (สำหรับขนาดใหญ่)

ชื่อข้อต่อขนาด
ข้อต่อตรง H125–300 มม. (5"–12")
ข้อต่อตรงลด H125×80–300×250 มม. (5"×3"–12"×10") และ 150×100–250×150 มม.
ข้อต่อตรงเกลียวใน H125–250 มม. (5"–10")
ข้องอ 90° เกลียวใน H35–80 มม. (1¼"–3")
ข้อต่อตรงเกลียวนอก H125–250 มม. (5"–10")
ข้อโค้ง 11.25° H18–200 มม. (½"–8")
ข้อโค้ง 22.5° H18–300 มม. (½"–12")
ข้อโค้ง 45° H18–300 มม. (½"–12")
ข้อโค้ง 90° H18–300 มม. (½"–12")
ข้อต่อตรง H ช่วงสั้น125–300 มม. (5"–12")
ข้อต่อตรงลด H ช่วงสั้น125×80–250×150 มม.
ข้อโค้ง 22.5°/45°/90° H ช่วงสั้น ES 218–300 มม. (½"–12")
ข้อต่อตรงหน้าจานพีวีซี H35–125 มม. (1¼"–5")
ท่อสั้นหน้าจานเรียบ80–400 มม. (3"–16")

ข้อต่อระบบระบายน้ำ (มอก. 1410-2540)

ชื่อข้อต่อขนาด
ข้อต่อตรง35–250 มม. (1¼"–10")
ข้องอ 45°35–400 มม. (1¼"–16")
ข้องอ 90°35–400 มม. (1¼"–16")
สามทาง35–350 มม. (1¼"–14")
สามทางวาย (Y)40–200 มม. (1½"–8")
สี่ทางกีวาย100 มม. (4")
ข้อต่อตรงลด40×35–300×250 มม.
สามทางลด55×35–300×200 มม.
ยูแทรฟ55 มม. (2") — กักน้ำกันกลิ่น
ยูแทรฟ (มีช่องระบาย)40–80 มม. (1½"–3")
พีแทรฟ (มีช่องระบาย)40–80 มม. (1½"–3")
เอสแทรฟ (มีช่องระบาย)55 มม. (2")
ข้ออากาศ100×25–100×55 มม.
ข้อต่อกันซึม55 มม. (2") และ 100 มม. (4")
ฝาครอบ35–200 มม. (1¼"–8")
แกนถ่ายน้ำ22 มม. (1")
ท่อสั้นฝาปิดเกลียวทองเหลือง-ฝา55–150 มม. (2"–6")
ฝาปิดปลายท่อน้ำทิ้ง55–100 มม. (2"–4")

อุปกรณ์ประกอบการต่อท่อพีวีซี

อุปกรณ์ประเภท/ขนาดใช้งาน
น้ำยาประสานท่อพีวีซี ชนิดเข้มข้น40, 125, 250, 500, 1,000 กรัมต่อข้อต่อและท่อ — แห้งเร็ว (5 นาที)
น้ำยาประสานท่อพีวีซี ชนิดใส50, 100, 250, 500, 1,000 กรัมต่อข้อต่อและท่อ — ความแข็งแรงสูงกว่า (แห้ง 20–30 นาที)
น้ำยาประสาน (ชนิดมีแปรง)100, 250, 500, 1,000 กรัมทาได้สะดวก สำหรับงานในพื้นที่แคบ
เทปพันเกลียว (PTFE Thread Seal Tape)ม้วน 10 เมตรพันที่ข้อต่อเกลียวป้องกันการรั่ว
น้ำยาทำความสะอาดท่อพีวีซี800 กรัมทำความสะอาดคราบน้ำมัน ฝุ่น ความชื้นก่อนทาน้ำยาประสาน

วิธีการต่อท่อพีวีซีด้วยน้ำยาประสาน

เครื่องมือที่จำเป็น

เครื่องมือใช้งาน
เลื่อยตัดโลหะ หรือกรรไกรตัดท่อตัดท่อให้ได้ฉาก
ตะใบละเอียด (Flat File)ลบคมปลายท่อ ทำมุม 15°
น้ำยาทำความสะอาดท่อพีวีซีเช็ดทำความสะอาดก่อนทาน้ำยา
น้ำยาประสานท่อพีวีซียึดท่อกับข้อต่อ
แปรงทา หรือพู่กันทาน้ำยาประสาน
สายวัด/ดินสอวัดและทำเครื่องหมายระยะสวม
ผ้าสะอาดเช็ดน้ำยาส่วนเกิน

ขั้นตอนการต่อท่อพีวีซี (7 ขั้นตอน)

  1. ตัดท่อ — ตัดท่อให้ได้ฉาก 90° โดยใช้เลื่อยตัดโลหะหรือกรรไกรตัดท่อเฉพาะ
  2. ลบคมและทำมุม — ใช้ตะใบละเอียดลบมุมปลายท่อโดยรอบ ให้มีความลาดเอียงประมาณ 15 องศา
  3. ทำความสะอาด — ใช้น้ำยาทำความสะอาดเช็ดปลายท่อและด้านในข้อต่อ ให้ปราศจากคราบน้ำมัน ฝุ่น และความชื้น
  4. วัดและทำเครื่องหมาย — วัดระยะความลึกในการสวมท่อและทำเครื่องหมายบนผิวท่อ
  5. ทาน้ำยาประสาน — ทาน้ำยาประสานที่ผิวด้านในข้อต่อก่อน แล้วจึงทาผิวด้านนอกของท่อ
  6. สวมและกด — สวมปลายท่อเข้ากับข้อต่อแล้วกดค้างไว้ 10–15 วินาที
  7. เช็ดและพักทิ้งไว้ — เช็ดน้ำยาที่ล้นออกมา ทิ้งไว้ขั้นต่ำ 5 นาที (เข้มข้น) หรือ 20–30 นาที (ใส) ก่อนใช้งาน เพื่อรับแรงดันสูงสุดควรทิ้งไว้ไม่น้อยกว่า 24 ชั่วโมง

ข้อควรระวังการใช้น้ำยาประสาน

ข้อควรระวังรายละเอียด
ไม่ใช้กับ PVC ทุกชนิดน้ำยาประสานท่อพีวีซีใช้ได้กับ uPVC (Rigid PVC) เท่านั้น — ไม่ใช้กับ HDPE, PPR
ระบายอากาศน้ำยาประสานมีสารระเหย (Organic Solvent) ใช้ในที่อากาศถ่ายเทดี
ห้ามสูดดมสวมหน้ากากป้องกันไอสารเคมีขณะทาน้ำยา
ไม่ย้อนกลับได้เมื่อน้ำยาแห้งแล้ว ไม่สามารถถอดออกได้ — วางแผนก่อนต่อ
อุณหภูมิสภาพแวดล้อมทำงานที่อุณหภูมิ 4–38°C — น้ำยาแห้งช้าในอากาศเย็น เร็วขึ้นในอากาศร้อน
วันหมดอายุน้ำยาตรวจสอบวันผลิตและใช้ภายในกำหนด — น้ำยาเสื่อมสภาพเมื่อถูกอากาศนาน

กฎการติดตั้งตามมาตรฐาน

มาตรฐานที่เกี่ยวข้อง

มาตรฐานเนื้อหา
มอก. 17-2561มาตรฐานผลิตภัณฑ์ท่อพีวีซีแข็งสีฟ้าสำหรับระบบประปา (ท่อน้ำดื่ม)
มอก. 1131-2535มาตรฐานข้อต่อท่อพีวีซีแข็งสำหรับใช้กับท่อรับความดัน (งานประปา)
มอก. 1410-2540มาตรฐานข้อต่อท่อพีวีซีแข็งสำหรับงานระบายสิ่งปฏิกูลน้ำเสียและอากาศ
NSF/ANSI/CAN 61มาตรฐานสากลด้านความปลอดภัยของวัสดุสัมผัสน้ำดื่ม — ทดสอบการชะล้างสารปนเปื้อน
NSF/ANSI/CAN 372มาตรฐานปริมาณตะกั่ว (Lead Content) ในผลิตภัณฑ์สัมผัสน้ำดื่ม
วสท. (มาตรฐานวิศวกรรมสถาน)มาตรฐานการติดตั้งระบบท่อน้ำในอาคาร — ใช้เป็นแนวทางในไทย
กฎกระทรวงโยธาธิการกฎกระทรวงว่าด้วยระบบน้ำประปาในอาคาร — บังคับใช้กับอาคารที่ขออนุญาตก่อสร้าง

ข้อกำหนดการติดตั้งทั่วไป

ข้อกำหนดค่ามาตรฐานหมายเหตุ
ระยะห่างจุดยึดท่อแนวนอนทุก 1.0–1.5 ม.ขึ้นอยู่กับขนาดท่อและแรงดัน
ระยะห่างจุดยึดท่อแนวตั้งทุก 1.5–2.0 ม.ป้องกันการโก่งงอ
ระยะห่างจากผนัง/เพดาน≥ 25 มม.เพื่อป้องกัน Thermal Expansion
ความลาดท่อระบายน้ำ (Slope)≥ 1:50 (2%) สำหรับ ≤ 75 มม.≥ 1:100 (1%) สำหรับ ≥ 100 มม.
ความลึกฝังใต้ดิน (ทางเดินทั่วไป)≥ 0.60 ม.ป้องกันการกระแทกและ UV
ความลึกฝังใต้ดิน (บริเวณถนน/รถยนต์)≥ 1.0 ม.ต้องใส่ท่อร้อย (Sleeve) เพิ่ม
Radius โค้งท่อ≥ 8 × ODห้ามงอโดยตรง — ใช้ข้อต่อข้องอ

ระยะห่างจากระบบอื่น

สถานการณ์ระยะห่างขั้นต่ำ
ท่อน้ำประปากับท่อน้ำเสีย (ฝังใต้ดิน)≥ 300 มม. (แนวราบ)
ท่อน้ำประปาต่ำกว่าท่อน้ำเสียเสมอ (แนวดิ่ง)≥ 150 มม.
ท่อพีวีซีกับสายไฟฟ้า (ในรางร่วม)≥ 150 มม. หรือมีฉากกั้น
ท่อพีวีซีกับแหล่งความร้อน (เตา/ท่อไอน้ำ)≥ 300 มม.

การทดสอบหลังติดตั้ง (Pressure Test)

ขั้นตอนรายละเอียด
แรงดันทดสอบ1.5 × แรงดันใช้งานสูงสุด แต่ไม่ต่ำกว่า 1.0 MPa
ระยะเวลาทดสอบ≥ 1 ชั่วโมง (ปรึกษาวิศวกรเพื่อทดสอบมาตรฐาน)
เกณฑ์ผ่านไม่มีการรั่วซึม ท่อและข้อต่อไม่แตกร้าว
การตรวจสอบตรวจสอบทุกรอยต่อด้วยสายตาตลอดระยะเวลาทดสอบ

Water Hammer และการป้องกัน

Water Hammer (แรงกระแทกของน้ำ / Hydraulic Shock) คือปรากฏการณ์ที่ความดันในระบบท่อเพิ่มขึ้นและลดลงอย่างรุนแรงและรวดเร็ว เมื่อการไหลของน้ำเปลี่ยนแปลงกะทันหัน เช่น ปิดวาล์วอย่างรวดเร็ว

สาเหตุหลัก: ปิดก๊อกน้ำหรือวาล์วอย่างรวดเร็ว | เปิด/ปิด Booster Pump กะทันหัน | การหยุดทำงานของปั๊มน้ำโดยไม่คาดคิด (ไฟฟ้าดับ)

ผลกระทบ: แรงกระแทกอาจสูงกว่าแรงดันปกติ 2–5 เท่า ทำให้ท่อ ข้อต่อ และอุปกรณ์เสียหาย หรือเกิดเสียงดัง สั่นสะเทือน

ผลกระทบของ Water Hammer ต่อท่อ uPVC

ระดับความรุนแรงแรงดัน Surgeผลกระทบ
เบา< 2× แรงดันงานท่อทนได้ — แต่เกิดซ้ำทำให้วัสดุล้า (Fatigue)
ปานกลาง2–3× แรงดันงานอาจทำให้รอยต่อรั่ว
รุนแรง> 3× แรงดันงานท่อหรือข้อต่ออาจแตกหัก

อุปกรณ์ป้องกัน Water Hammer

อุปกรณ์หลักการทำงานติดตั้งตำแหน่ง
วาล์วระบายความดัน (Pressure Relief Valve)ระบายน้ำออกเมื่อความดันเกินกำหนดจุดความดันสูงสุดของระบบ
วาล์วรับแรงกระแทก (Water Hammer Arrestor)ดูดซับแรงกระแทกด้วยบัฟเฟอร์ไนโตรเจนใกล้ก๊อกน้ำและวาล์ว
วาล์วปิดช้า (Slow-Closing Valve)ปิดวาล์วในเวลา 3–5 วินาทีแทนที่วาล์วที่ปิดเร็ว
Air Chamberกักอากาศดูดซับความดัน (วิธีเก่า)ปลายสาขาท่อ

คำถามพบบ่อย (FAQ)

สีฟ้าตาม มอก. 17-2561 รับรองสำหรับน้ำดื่ม/ระบบประปา ผ่านการทดสอบ NSF 61 ว่าไม่มีสารปนเปื้อนออกสู่น้ำ ส่วนสีเทาตาม มอก. 1410-2540 สำหรับระบบระบายน้ำทิ้งและสิ่งปฏิกูล ไม่ได้ผ่านการรับรองน้ำดื่ม ไม่ควรนำมาสลับกัน

ท่อ uPVC ทนได้สูงสุด 60°C เท่านั้น และแรงดันที่รับได้จะลดลงมากที่อุณหภูมิสูง สำหรับน้ำร้อนเกิน 60°C ต้องใช้ท่อชนิดอื่น เช่น PPR ทนได้ถึง 80–95°C หรือ CPVC ทนได้ถึง 93°C หรือท่อทองแดง

ฝังได้ แต่ต้องปฏิบัติตามข้อกำหนด: ความลึกขั้นต่ำ 60 ซม. (บริเวณที่ไม่มีรถผ่าน) หรือ 100 ซม. (มีรถผ่าน) | รองพื้นใต้ท่อด้วยทรายละเอียด 15 ซม. | ไม่ให้หิน/ของแข็งกดทับท่อ | ในบริเวณถนนให้ใส่ท่อร้อย (Sleeve) คลุมท่อ uPVC เพิ่มอีกชั้น | ทดสอบแรงดันก่อนกลบดินเสมอ

อ่านจากตัวอักษรพิมพ์บนผิวท่อ ซึ่งตาม มอก. 17-2561 ต้องระบุ: ยี่ห้อ/เครื่องหมายการค้า | มอก. 17-2561 | ขนาด OD | ขั้นคุณภาพ (เช่น PVC 7 หรือ PVC 8.5) | ประเทศผู้ผลิต | เลข NSF (ถ้ามี) ตัวอักษรพิมพ์ทุก 2 ฟุต หรือทุก 1 เมตร

ใช่ — uPVC มีความต้านทานไฟฟ้า > 10¹⁴ Ω·cm เป็นฉนวนไฟฟ้าที่ดีเยี่ยม กระแสไฟฟ้าไม่ไหลผ่านท่อพีวีซี ต่างจากท่อเหล็กที่นำไฟฟ้า — ปลอดภัยกว่าเมื่อเกิดกระแสไฟรั่วในระบบ

ท่อ uPVC ที่ผลิตตามมาตรฐาน มอก. 17-2561 และติดตั้งถูกวิธี มีอายุการใช้งานโดยประมาณ 25–50 ปี ขึ้นอยู่กับ: คุณภาพน้ำ (pH, สารเคมีในน้ำ) | อุณหภูมิการใช้งาน (ยิ่งร้อน ยิ่งสั้นลง) | การสัมผัสแสง UV (ถ้าไม่ป้องกัน อาจสั้นลง) | แรงดันใช้งาน (ควรต่ำกว่าขีดสูงสุด)

สารละลายอินทรีย์ เช่น THF (Tetrahydrofuran), Acetone, MEK ทำให้พลาสติก uPVC ละลาย/บวมและเสื่อมสภาพอย่างรวดเร็ว สังเกตได้ว่า น้ำยาประสานท่อพีวีซีใช้หลักการนี้ ในการละลายผิว uPVC เพื่อยึดติดกัน — ดังนั้นสารเหล่านี้จะทำลายท่อในทำนองเดียวกัน

มาตรฐาน มอก. ที่เกี่ยวข้องกับท่อและข้อต่อพีวีซีหลักๆ ในไทย: มอก. 17-2561 — ท่อพีวีซีแข็งสีฟ้าสำหรับระบบประปา | มอก. 1131-2535 (กำลังปรับปรุงเป็น 2567) — ข้อต่อพีวีซีแข็งสำหรับงานรับแรงดัน | มอก. 1410-2540 — ข้อต่อพีวีซีแข็งสำหรับงานระบายสิ่งปฏิกูลและน้ำเสีย

uPVC มีสัมประสิทธิ์ขยายตัวเนื่องจากความร้อน 0.06–0.08 mm/m/°C สูงกว่าเหล็กประมาณ 5 เท่า ตัวอย่าง: ท่อยาว 10 เมตร เมื่ออุณหภูมิเปลี่ยน 30°C จะขยายตัวประมาณ 21 มม. สำหรับงานท่อตรงยาว ≥ 5 เมตร ควรออกแบบ Expansion Loop หรือ Expansion Joint เพื่อรองรับการขยายตัว

ท่อ uPVC ทั่วไปตาม มอก. 17-2561 ไม่เหมาะกับระบบดับเพลิงแรงดันสูง เนื่องจาก: แรงดัน Surge จาก Water Hammer รุนแรงมากในระบบดับเพลิง | ท่อต้องทนไฟและแรงดันสูงตามมาตรฐาน NFPA/วสท. ซึ่ง uPVC ไม่ผ่าน | ในกรณีที่เกิดเพลิงไหม้ ท่อ uPVC อาจอ่อนตัวจากความร้อน สำหรับระบบดับเพลิงให้ใช้ท่อเหล็ก (EMT/Galvanized Steel) ตามมาตรฐาน NFPA 13

ราคาท่อ uPVC สีฟ้า

ราคาท่อ uPVC สีฟ้า สามารถดูได้ที่ Catalog ของคลังไฟฟ้าโรงงาน

ราคาท่อ uPVC สีฟ้าแปรผันตามปัจจัยหลายอย่าง ติดต่อทีมผู้เชี่ยวชาญ คลังไฟฟ้าโรงงาน เพื่อรับราคาและคำปรึกษาการเลือกท่อที่เหมาะสมกับระบบของคุณ

โทร: 02-115-0360, 084-700-5991
LINE OA: @klangfaifa
เว็บไซต์: www.klangfaifa.co.th
เวลาทำการ: จันทร์–เสาร์ 08:30–17:30 น.

แหล่งอ้างอิง

มาตรฐานไทย (Thai Industrial Standards)
• มอก. 17-2561 — ท่อพีวีซีแข็งสำหรับใช้เป็นท่อน้ำ (ฉบับเต็ม) — สำนักงานมาตรฐานผลิตภัณฑ์อุตสาหกรรม (สมอ.)
• มอก. 1131-2535 — ข้อต่อท่อพีวีซีแข็งสำหรับใช้กับท่อรับความดัน — สมอ. (กำลังปรับปรุงเป็น มอก. 1131-2567)
• มอก. 1410-2540 — ข้อต่อท่อพีวีซีแข็งสำหรับงานระบายสิ่งปฏิกูล น้ำเสีย และอากาศ

มาตรฐานสากล (International Standards)
• NSF/ANSI/CAN 61 — Drinking Water System Components: Health Effects — NSF International
• NSF/ANSI/CAN 372 — Drinking Water System Components: Lead Content — NSF International
• ISO 4439:1979 — Plastics Pipes: Determination of Density and Relative Density

หน่วยงานและองค์กรวิชาชีพในไทย
• วิศวกรรมสถานแห่งประเทศไทย (วสท. / EIT) — มาตรฐานการติดตั้งระบบท่อน้ำในอาคาร
• กรมโยธาธิการและผังเมือง — กฎกระทรวงว่าด้วยระบบน้ำประปาและระบบระบายน้ำในอาคาร
• กระทรวงอุตสาหกรรม — โครงการอุตสาหกรรมเขียว (Green Industry Certification)

ข้อมูลเทคนิคเพิ่มเติม
• TVT Pipe — ความแตกต่าง มอก. 17-2532 กับ มอก. 17-2561 — เปรียบเทียบมาตรฐานเก่าและใหม่
• ARR Pipe — มอก. 17-2561 คืออะไร — อธิบายมาตรฐานผลิตภัณฑ์ท่อพีวีซีในไทย
• NSF International — Water Safety Compliance (NSF 61 vs 372) — ความแตกต่าง NSF 61 และ NSF 372
• Vinidex — PVC Material Properties — คุณสมบัติทางวิศวกรรมของ uPVC

ศูนย์รวมอุปกรณ์ไฟฟ้าโรงงานที่ได้รับความไว้ 
วางใจจากวิศวกรทั่วประเทศ มุ่งมั่นนำเสนอ
สินค้าคุณภาพในราคาที่เป็นธรรม พร้อม
บริการหลังการขายที่ประทับใจ

ติดต่อเรา
สถานที่ตั้ง
© 2026 Klangfaifa.co.th - All Rights Reserved.