ฉบับสมบูรณ์

ข้อมูลเชิงเทคนิคท่อ uPVC สีเหลือง Yellow uPVC Conduit

Technical specifications for Yellow uPVC Conduit for electrical wiring and telephone cable systems

ตามมาตรฐาน มอก. 216-2524, JIS C 8461-1:2005, JIS C 8461-23:2005

สารบัญ

ท่อ uPVC สีเหลือง คืออะไร?

ท่อพีวีซีสีเหลือง (Yellow uPVC Conduit) ผลิตจากวัสดุ uPVC (Unplasticized Polyvinyl Chloride) หรือพีวีซีแข็ง ซึ่งเป็นพลาสติกที่ไม่ผสมสารทำให้อ่อน (Plasticizer) ทำให้มีความแข็งแกร่ง คงรูปร่างได้ดี และทนต่อสารเคมี กรด ด่าง และความชื้น

ท่อ uPVC สีเหลืองมีมาตรฐานเฉพาะสำหรับ ระบบร้อยสายไฟฟ้าและสายโทรศัพท์ ตาม มอก. 216-2524 สีเหลืองเป็นสีมาตรฐานสากลและในไทยที่กำหนดให้ใช้กับท่อร้อยสายไฟฟ้าและโทรศัพท์โดยเฉพาะ ทำให้แยกแยะจากท่อประปาหรือท่อประเภทอื่นได้ชัดเจน

ท่อ uPVC สีเหลือง ใช้ทำอะไร?

งาน	รายละเอียด	มาตรฐาน
ระบบไฟฟ้าภายในอาคาร	ร้อยสายไฟ 230V AC ในบ้านพักอาศัย สำนักงาน โรงแรม โรงพยาบาล	มอก. 216-2524
ระบบสายโทรศัพท์ / LAN	ร้อยสายสัญญาณ UTP, สายโทรศัพท์ภายในอาคาร	มอก. 216-2524
ระบบ CCTV ภายในอาคาร	ร้อยสายกล้อง IP Camera และ Analog Camera	มอก. 216-2524
ระบบสัญญาณอาคาร	Fire Alarm, Access Control, Intercom, BMS	มอก. 216-2524
งานฝังผนัง / ฝังพื้น / ฝังดิน	ชั้นคุณภาพ 1 สำหรับรับแรงกดสูง	มอก. 216-2524
งานเดินบนผิวหน้า (Surface Mount)	ติดผนัง เพดาน ด้วยกี๊ปหรือคลิปยึดท่อ	มอก. 216-2524

ข้อมูลสรุป Quick Reference

รายการ	ท่อแข็ง (Rigid Conduit)	ท่ออ่อนลายลูกฟูก (Corrugated Conduit)
มาตรฐานหลัก	มอก. 216-2524	JIS C 8461-1:2005, JIS C 8461-23:2005
วัสดุ	uPVC (Rigid PVC)	uPVC
สี	เหลือง	เหลือง
ขนาดที่มี	15–100 มม. (3/8"–4")	15–25 มม. (3/8"–1")
ความยาว/เส้น หรือ ม้วน	4 เมตร และ 6 เมตร	5, 10, 25, 50 เมตร/ม้วน
ชั้นคุณภาพ	1, 2, 3 (เฉพาะขนาด 80 และ 100 มม.)	—
ป้องกัน UV	✅ มีสาร TiO₂	✅ มีสาร TiO₂

⚠️ ข้อสำคัญ ท่อ uPVC สีเหลืองออกแบบมาสำหรับระบบร้อยสายไฟฟ้าและสายโทรศัพท์เท่านั้น — ห้ามนำไปใช้กับระบบประปา (ท่อน้ำ) เพราะความดัน ความหนา และสูตรวัสดุแตกต่างกัน

ชนิดและโครงสร้างท่อ uPVC สีเหลือง

ประเภทหลัก

ประเภท	ลักษณะ	มาตรฐาน	การใช้งาน
ท่อแข็ง (Rigid Conduit)	เนื้อเรียบ ตรง แข็ง ดัดได้ด้วยสปริงดัดท่อ	มอก. 216-2524	ฝังผนัง ฝังพื้น เดินบนผิวหน้า
ท่ออ่อนลายลูกฟูก (Corrugated Flexible Conduit)	ผิวเป็นลอนคลื่น งอได้อิสระโดยไม่ต้องดัด	JIS C 8461	จุดต่อ เดินลายฝ้า งานแคบ

โครงสร้างท่อแข็ง uPVC สีเหลือง

ชั้น	วัสดุ	รายละเอียด
ผนังท่อ	uPVC (Unplasticized PVC)	ไม่ผสม Plasticizer — แข็ง คงรูป ทนความร้อนได้ถึง 60°C
สีของท่อ	สีเหลือง	มีสาร Titanium Dioxide (TiO₂) เพิ่มการทนทานต่อรังสี UV
ปลายท่อ	ปลายเรียบ + ปลายบาน	ปลายบานใช้สวมกันระหว่างท่อโดยไม่ต้องใช้ข้อต่อตรง

โครงสร้างท่ออ่อนลายลูกฟูก uPVC สีเหลือง

ชั้น	วัสดุ	รายละเอียด
ผนังท่อ	uPVC	ลอนคลื่นทำให้งอได้โดยไม่หัก ยืดหยุ่นสูง
สีของท่อ	สีเหลือง	มีสาร TiO₂ ป้องกัน UV
ความยาว	ม้วน	5, 10, 25, 50 เมตร ตามขนาด

เปรียบเทียบ uPVC กับ PVC อ่อน

คุณสมบัติ	uPVC (ท่อร้อยสายไฟ)	PVC อ่อน (Flexible PVC)
Plasticizer	ไม่มี (Zero Plasticizer)	มี — ทำให้อ่อนตัว
ความแข็ง	แข็ง คงรูป	อ่อน งอได้
ทนอุณหภูมิ	สูงกว่า (≤60–75°C)	ต่ำกว่า
อายุการใช้งาน	ยาวนาน — ไม่มีการสูญเสีย Plasticizer	Plasticizer อาจระเหยออก ทำให้เปราะตามอายุ
ใช้กับไฟฟ้า	✅ มาตรฐาน มอก. 216-2524	❌ ไม่เหมาะ
ทนต่อ UV	✅ (มีสาร TiO₂)	แล้วแต่สูตร

รหัสสีท่อ uPVC ตามการใช้งาน

สีท่อ uPVC	การใช้งาน
เหลือง	ร้อยสายไฟฟ้าและสายโทรศัพท์ (มอก. 216-2524)
ขาว	ร้อยสายไฟฟ้าและสายโทรศัพท์ (มาตรฐาน IEC/JIS ขาว)
น้ำเงิน	ระบบประปาน้ำดื่ม (มอก. 17-2532)
เทา/ดำ	ระบบระบายน้ำทิ้ง (มอก. 1131)

สีเหลืองเป็น รหัสสีมาตรฐาน สำหรับท่อร้อยสายไฟฟ้าและสายโทรศัพท์ในประเทศไทย ช่วยให้แยกระบบท่อต่าง ๆ ได้อย่างชัดเจนและลดความผิดพลาดในการติดตั้ง

ตารางสเปกท่อแข็ง uPVC (Rigid Conduit)

มาตรฐาน มอก. 216-2524 กำหนดท่อพีวีซีแข็งร้อยสายไฟฟ้าและสายโทรศัพท์ (สีเหลือง) แบ่งเป็น 3 ชั้นคุณภาพ ตามความหนาผนัง: ชั้นคุณภาพ 1 (หนาที่สุด เหมาะฝังคอนกรีต) | ชั้นคุณภาพ 2 (ปานกลาง) | ชั้นคุณภาพ 3 (บางที่สุด เดินบนผิวหน้า)

ตารางขนาดและความหนาท่อแข็ง

ขนาด 15–65 มม. (3/8″–2½”) มีเฉพาะ ชั้นคุณภาพ 1 เท่านั้น | ขนาด 80 มม. (3″) และ 100 มม. (4″) มีครบ 3 ชั้นคุณภาพ | ความยาวมาตรฐาน: 4 เมตร และ 6 เมตร ต่อเส้น

ชื่อขนาด มม. (นิ้ว)	OD (มม.)	ความหนาชั้น 1 (มม.)	ความหนาชั้น 2 (มม.)	ความหนาชั้น 3 (มม.)
15 (3/8")	18 ± 0.20	2.0 ± 0.20	—	—
18 (1/2")	22 ± 0.20	2.0 ± 0.20	—	—
20 (3/4")	26 ± 0.25	2.0 ± 0.20	—	—
25 (1")	34 ± 0.30	3.0 ± 0.30	—	—
35 (1 1/4")	42 ± 0.35	3.5 ± 0.40	—	—
40 (1 1/2")	48 ± 0.40	4.0 ± 0.40	—	—
55 (2")	60 ± 0.50	4.5 ± 0.40	—	—
65 (2 1/2")	76 ± 0.50	4.5 ± 0.40	—	—
80 (3")	89 ± 0.50	5.9 ± 0.40	4.5 ± 0.30	2.5 ± 0.25
100 (4")	114 ± 0.50	7.0 ± 0.40	5.7 ± 0.35	3.0 ± 0.30

เส้นผ่านศูนย์กลางภายใน (ID) โดยประมาณ

ID = OD − (2 × ความหนาผนัง) ค่านี้ใช้ประมาณ Fill Ratio ของสายไฟ

ชื่อขนาด	OD (มม.)	ความหนาชั้น 1 (มม.)	ID โดยประมาณ (มม.)
15 (3/8")	18	2.0	~14.0
18 (1/2")	22	2.0	~18.0
20 (3/4")	26	2.0	~22.0
25 (1")	34	3.0	~28.0
35 (1 1/4")	42	3.5	~35.0
40 (1 1/2")	48	4.0	~40.0
55 (2")	60	4.5	~51.0
65 (2 1/2")	76	4.5	~67.0
80 (3")	89	5.9	~77.2
100 (4")	114	7.0	~100.0

ตารางสเปกท่ออ่อนลายลูกฟูก uPVC (Corrugated Conduit)

ผลิตตามมาตรฐาน JIS C 8461-1:2005 และ JIS C 8461-23:2005 มีทั้งแบบตัดเป็นท่อนสั้น (ม้วน 5/10 เมตร) และแบบม้วนยาว (50 เมตร) เพื่อความสะดวกในการขนส่งและลดรอยต่อขณะติดตั้ง

ตารางขนาดและสเปกท่ออ่อนลายลูกฟูก

ท่ออ่อนลายลูกฟูกมีให้เลือกเฉพาะขนาด 15–25 มม. (3/8″–1″) เนื่องจากขนาดที่ใหญ่กว่านี้จะมีรัศมีดัดโค้งที่ใหญ่มากจนไม่เหมาะสำหรับม้วนเก็บ

ชื่อขนาด มม. (นิ้ว)	OD (มม.)	ID (มม.)	ความหนา T (มม.)	ความยาว (เมตร/ม้วน)
15 (3/8")	18 ± 0.20	14 ± 0.20	2.00	5, 10, 50
18 (1/2")	22 ± 0.20	18 ± 0.20	2.00	5, 10, 50
20 (3/4")	26 ± 0.20	21 ± 0.20	2.50	5, 10, 50
25 (1")	34 ± 0.30	29 ± 0.30	2.50	5, 10, 25

เปรียบเทียบท่อแข็ง vs ท่ออ่อนลายลูกฟูก

เกณฑ์	ท่อแข็ง (Rigid)	ท่ออ่อนลายลูกฟูก (Corrugated)
ความยืดหยุ่น	ดัดได้ด้วยสปริงดัดท่อ	งอได้อิสระ 360°
ความแข็งแรง	สูง — รับแรงกดได้มาก	ต่ำกว่า — ไม่ควรฝังคอนกรีต
การติดตั้ง	ต้องใช้ข้อต่อ/ข้องอ	ลดจำนวนข้อต่อ
พื้นที่แคบ	ยาก	ง่าย
ราคา/เมตร	ต่ำกว่า (ซื้อตามความยาวที่ต้องการ)	สูงกว่าเล็กน้อย
การใช้งาน	ฝังผนัง ฝังพื้น เดินบนผิวหน้า	จุดเชื่อมต่อ เดินลายฝ้า งานชั่วคราว
มาตรฐาน	มอก. 216-2524	JIS C 8461

คุณสมบัติทางไฟฟ้าและทางกล

คุณสมบัติทางไฟฟ้า (Electrical Properties)

คุณสมบัติ	รายละเอียด
ฉนวนไฟฟ้า	uPVC เป็นฉนวนไฟฟ้าที่ดีเยี่ยม — ไม่นำไฟฟ้าเมื่อสายไฟฟ้าภายในรั่ว
ไดอิเล็กตริก	ค่าคงที่ไดอิเล็กตริก (Dielectric Constant) ของ uPVC ประมาณ 3–4
ความต้านทานผิวหน้า	สูงมาก — ป้องกันการรั่วของกระแสไฟฟ้าผ่านผนังท่อ
รับแรงดันทดสอบ	ทนแรงดัน Dielectric Test ได้ตามมาตรฐาน มอก. 216-2524
ป้องกัน EMI	ไม่ป้องกัน EMI (ท่อ PVC ไม่นำไฟฟ้า) — ต้องใช้ท่อโลหะหากต้องการ Shielding

คุณสมบัติทางกล (Mechanical Properties)

คุณสมบัติ	ชั้นคุณภาพ 1	ชั้นคุณภาพ 2	ชั้นคุณภาพ 3
การรับแรงกด	สูง — เหมาะฝังคอนกรีตและฝังดิน	ปานกลาง	ต่ำ — เดินบนผิวหน้าเท่านั้น
ความทนทานต่อแรงกระแทก	ดี	ปานกลาง	พอใช้
ดัดโค้งได้	✅ ด้วยสปริงดัดท่อหรือเครื่องดัด	✅	✅
ทนต่อสารเคมี	ทนกรด ด่าง น้ำมัน ความชื้น	เหมือนกัน	เหมือนกัน

คุณสมบัติด้านไฟไหม้และความปลอดภัย

คุณสมบัติ	รายละเอียด
ไม่ลามไฟ (Self-Extinguishing)	uPVC ไม่ลามไฟ — เมื่อนำแหล่งไฟออก ไฟจะดับเอง ตาม IEC 60332-1
อุณหภูมิสูงสุดใช้งาน	60°C ต่อเนื่อง (uPVC เริ่มอ่อนตัวที่อุณหภูมิสูง)
ทนต่อ UV	มีสาร Titanium Dioxide (TiO₂) ป้องกันการเสื่อมจากรังสี UV
ควันเมื่อเกิดไฟไหม้	PVC ปล่อย HCl gas เมื่อเผาไหม้ (ควันมีกรดไฮโดรคลอริก) — ควรระบายอากาศ
สารฮาโลเจน	มี Chloride — ไม่ใช่ LSZH — ควรพิจารณาในพื้นที่ปิดที่มีผู้คนหนาแน่น

⚠️ สำหรับพื้นที่สาธารณะ ท่อ uPVC มี Chloride — เมื่อเกิดไฟไหม้จะปล่อยควันที่มีกรดไฮโดรคลอริก (HCl) ในพื้นที่ที่มีผู้คนหนาแน่น เช่น โรงพยาบาล โรงเรียน ห้างสรรพสินค้า พิจารณาใช้ท่อที่มีเปลือก LSZH หรือท่อโลหะ EMT แทน

อุณหภูมิและสภาพแวดล้อม

ข้อมูล	ค่า
อุณหภูมิใช้งานต่อเนื่อง	ไม่เกิน 60°C
อุณหภูมิติดตั้ง (ขณะดัดโค้ง)	≥ 10°C (อุณหภูมิต่ำทำให้ท่อเปราะ ดัดยาก)
ทนต่อความชื้น	ดีมาก — PVC ไม่ดูดซึมน้ำ
ทนต่อสารเคมี	กรดเจือจาง ด่างเจือจาง น้ำมัน เบนซิน ✅ / Ketone, THF ❌
ทนต่อรังสี UV	ปานกลาง-ดี (มี TiO₂)

การเลือกใช้ท่อตามงาน

เลือกชั้นคุณภาพท่อแข็ง

สภาพการติดตั้ง	ชั้นคุณภาพที่แนะนำ	เหตุผล
ฝังในคอนกรีต	ชั้นคุณภาพ 1	รับแรงกดจากน้ำหนักคอนกรีตได้
ฝังดินโดยตรง (ไม่มีคอนกรีตคลุม)	ชั้นคุณภาพ 1	รับแรงกดจากดินและน้ำหนักจากข้างบน
เดินในช่องผนัง (ระหว่างก่ออิฐ)	ชั้นคุณภาพ 1	ป้องกันแรงกดขณะก่อ
เดินบนผิวหน้าผนัง/เพดาน	ชั้นคุณภาพ 1 หรือ 3	ไม่มีแรงกด — ชั้น 3 ประหยัดต้นทุน
ฝังดินลึก / รับน้ำหนักยานพาหนะ	ชั้นคุณภาพ 1 เท่านั้น	ต้องรับแรงกดสูงสุด
เดินในท่อร้อยสาย (Conduit ซ้อนในท่ออื่น)	ชั้นคุณภาพ 1	—

เลือกระหว่างท่อแข็งและท่ออ่อนลายลูกฟูก

สถานการณ์	ท่อที่แนะนำ	เหตุผล
เดินสายตรงยาวระยะไกล	ท่อแข็ง	ประหยัดต้นทุน ลดจำนวนข้อต่อ
งานฝังคอนกรีต	ท่อแข็ง	รับแรงกดได้ดีกว่า
จุดต่อระหว่างท่อแข็งกับอุปกรณ์	ท่ออ่อนลายลูกฟูก	ดูดซับแรงสั่น ป้องกันแรงดึงที่ข้อต่อ
เดินสายในพื้นที่แคบ/โค้งหักศอก	ท่ออ่อนลายลูกฟูก	งอได้อิสระ ลดข้อต่อ
งานเดินสายบนเพดาน (เดินซ่อนในฝ้า)	ท่ออ่อนลายลูกฟูก	น้ำหนักเบา งอผ่านโครงเหล็กได้
งานชั่วคราว	ท่ออ่อนลายลูกฟูก	ถอดและย้ายได้ง่าย

เลือกขนาดท่อตามจำนวนและขนาดสายไฟ

ตาม มาตรฐาน วสท. 022001-22 พื้นที่หน้าตัดรวมของสายไฟทุกเส้นต้อง ไม่เกิน 40% ของพื้นที่หน้าตัดภายในท่อ
Fill Ratio (%) = (ผลรวมพื้นที่หน้าตัดสายไฟทุกเส้น / พื้นที่หน้าตัดภายในท่อ) × 100

ขนาดท่อ (มม.)	ID โดยประมาณ (มม.)	พื้นที่ ID (มม²)	พื้นที่ว่างใช้งาน 40% (มม²)
15 (3/8")	14	154	61
18 (1/2")	18	254	102
20 (3/4")	22	380	152
25 (1")	28	616	246
35 (1 1/4")	35	962	385
40 (1 1/2")	40	1,257	503
55 (2")	51	2,043	817
65 (2 1/2")	67	3,526	1,410
80 (3")	77	4,657	1,863
100 (4")	100	7,854	3,142

ตัวอย่างโปรเจกต์ 1: บ้านพักอาศัย 2 ชั้น — วงจรไฟ 230V ทั่วไป (สาย THW 2.5 มม²)
เลือก: ท่อขนาด 18 มม. (1/2″) ชั้นคุณภาพ 1 สำหรับสาย 2 เส้น หรือ 20 มม. (3/4″) สำหรับ 3 เส้น | ฝังผนัง: ชั้นคุณภาพ 1 ทุกจุด

ตัวอย่างโปรเจกต์ 2: อาคารสำนักงาน 5 ชั้น — วงจรย่อยไฟฟ้าและ LAN
สายไฟ 230V (THW 4 มม²): ท่อ 25 มม. (1″) ชั้นคุณภาพ 1 | สายสัญญาณ LAN/Telephone: ท่อ 18–20 มม. ชั้นคุณภาพ 1 | สายเมน (THW 16 มม² × 4 เส้น): ท่อ 55–65 มม. ชั้นคุณภาพ 1

ตัวอย่างโปรเจกต์ 3: ระบบ CCTV ภายในอาคาร (สาย RG-6 หรือ CAT5e)
ใช้ท่ออ่อนลายลูกฟูก 15–18 มม. บนเพดาน | ท่อแข็ง 18 มม. ชั้นคุณภาพ 1 เดินฝังผนัง

อุปกรณ์ประกอบและข้อต่อ (Fittings & Accessories)

ระบบท่อ uPVC สีเหลืองมีอุปกรณ์ครบครันแบ่งออกเป็น 2 กลุ่มตามกระบวนการผลิต: ชนิดฉีดจากเครื่องจักร (Injection Molded) สำหรับขนาดเล็กถึงกลาง และ ชนิดผลิตจากท่อ (Fabricated) ซึ่งต้องสั่งผลิตล่วงหน้า

อุปกรณ์ชนิดฉีดจากเครื่องจักร (Injection Molded)

อุปกรณ์	ขนาดที่มี มม. (นิ้ว)	การใช้งาน
ข้อต่อตรง (Coupler)	15–100 มม. (3/8"–4")	ต่อท่อสองเส้นเข้าด้วยกันในแนวตรง
สามทาง (Tee)	18–25 มม. (1/2"–1")	แยกท่อเป็น 3 ทิศทาง
ข้อโค้ง 90° ช่วงสั้น (Short Elbow 90°)	15–25 มม. (3/8"–1")	เปลี่ยนทิศทาง 90° ในพื้นที่แคบ
กี๊ปจับท่อ (Pipe Clamp)	18–55 มม. (1/2"–2")	ยึดท่อกับผนัง เพดาน
กล่องพักสายสี่เหลี่ยม 4"×4"	15–18–20 มม. (3/8"–1/2"–3/4")	จุดพักสาย งานเดินสายผนัง
กล่องพักสายกลม	15–18–20 มม. (3/8"–1/2"–3/4")	จุดพักสาย งานเพดาน
กล่องพักสายสี่เหลี่ยม 4"×2"	15–18–20 มม. (3/8"–1/2"–3/4")	จุดพักสาย สวิตช์ เต้ารับ
ข้องอ 90° ฝาเปิด (Inspection Bend 90°)	15–25 มม. (3/8"–1")	เปลี่ยนทิศทาง 90° เปิดฝาร้อยสายได้
สามทาง ฝาเปิด (Inspection Tee)	18–25 มม. (1/2"–1")	แยกท่อ 3 ทิศทาง เปิดฝาร้อยสายได้
ข้อต่อเข้ากล่อง (Conduit Entry Fitting)	15–55 มม. (3/8"–2")	ต่อท่อเข้ากล่องพักสายหรือตู้ไฟ
คลิปก้ามปู (Saddle Clip)	15–55 มม. (3/8"–2")	ยึดท่อกับผนัง เพดาน แบบก้ามปู
ข้อต่ออ่อนลายลูกฟูก (Flexible Conduit Fitting)	15–25 มม. (3/8"–1")	ต่อท่ออ่อนลายลูกฟูกกับท่อแข็ง

อุปกรณ์ชนิดผลิตจากท่อ (Fabricated — ต้องสั่งล่วงหน้า)

อุปกรณ์	ขนาดที่มี มม. (นิ้ว)	การใช้งาน
ข้อโค้ง 11.25° H ES2	15–100 มม. (3/8"–4")	เปลี่ยนทิศทาง 11.25°
ข้อโค้ง 22.5° H ES2	15–100 มม. (3/8"–4")	เปลี่ยนทิศทาง 22.5°
ข้อโค้ง 45° H บานะ 2	15–100 มม. (3/8"–4")	เปลี่ยนทิศทาง 45° รัศมีมาตรฐาน
ข้อโค้ง 90° H บานะ 2	15–100 มม. (3/8"–4")	เปลี่ยนทิศทาง 90° รัศมีมาตรฐาน
ข้อต่อปากแตร H	80–100 มม. (3"–4")	ต่อท่อขนาดใหญ่เข้ากับกล่องหรือตู้ไฟ
ข้อโค้ง 45° H ช่วงสั้น ES2	15–100 มม. (3/8"–4")	เปลี่ยนทิศทาง 45° รัศมีสั้น
ข้อโค้ง 90° H ช่วงสั้น ES2	15–100 มม. (3/8"–4")	เปลี่ยนทิศทาง 90° รัศมีสั้น

📋 หมายเหตุ อุปกรณ์ชนิดผลิตจากท่อ (Fabricated) ต้องสั่งผลิตล่วงหน้า ไม่มีสต็อกพร้อมส่ง

วิธีการตัดและดัดท่อ

การตัดท่อ uPVC

เครื่องมือที่ใช้: เลื่อยตัดท่อ PVC หรือเลื่อยมือ (hacksaw) ฟันถี่ ≥ 24 TPI | ที่ตัดท่อ (Pipe Cutter) สำหรับท่อขนาดเล็ก (15–40 มม.)

ขั้นตอน:

ทำเครื่องหมายจุดตัดด้วยปากกา
วางท่อในแท่นยึดหรือก้ามปูจับท่อ
ตัดด้วยเลื่อยตั้งฉากกับแนวท่อ
ลบคม (Deburr) ปลายที่ตัดด้วยกระดาษทราย หรือ Deburring Tool
ทำความสะอาดเศษ PVC ออกก่อนสวมข้อต่อ

วิธีการดัดท่อ uPVC (สำหรับท่อแข็ง)

วิธีดัด	เหมาะกับ	ข้อควรระวัง
สปริงดัดท่อ (Pipe Bending Spring)	ท่อ 15–25 มม.	ใส่สปริงในท่อก่อนดัด ป้องกันท่อแบน
เครื่องดัดท่อ (Conduit Bender)	ท่อทุกขนาด	ตั้งองศาให้ถูกต้อง
ดัดด้วยความร้อน	ท่อทุกขนาด	ใช้ Hot Air Gun อุณหภูมิ 120–150°C

ขั้นตอนดัดด้วยความร้อน:

ให้ความร้อนบริเวณที่จะดัด ประมาณ 10–15 วินาทีต่อรอบ หมุนท่อสม่ำเสมอ
เมื่อท่อเริ่มอ่อนตัว (ก่อนละลาย) ดัดโค้งตามแม่แบบหรือมุมที่ต้องการ
รักษาองศาและแช่น้ำเย็นทันทีเพื่อให้ท่อคงรูป
ตรวจสอบว่าไม่มีรอยแบนหรือรอยย่น

⚠️ ข้อควรระวัง ห้ามดัดท่อ uPVC ขณะอุณหภูมิอากาศต่ำกว่า 10°C เพราะท่อจะเปราะและอาจแตกระหว่างดัด

การต่อท่อด้วยกาว PVC (Solvent Cement)

ทำความสะอาดปลายท่อและข้อต่อด้วยผ้าแห้ง
ทา Primer (ถ้ามี) รอให้แห้ง 30 วินาที
ทากาว PVC Solvent Cement บาง ๆ สม่ำเสมอบนปลายท่อและในข้อต่อ
สวมท่อเข้าข้อต่อทันที หมุน 1/4 รอบเพื่อกระจายกาว
กดค้างไว้ 30 วินาที
เช็ดกาวส่วนเกิน รอให้แห้งสนิทก่อนร้อยสาย (อย่างน้อย 30 นาที หรือตามที่กาวระบุ)

ห้ามใช้ Heat Gun ร้อนท่อหลังจากใช้กาวแล้ว เพราะความร้อนทำให้กาวเสื่อม

กฎการติดตั้งตามมาตรฐาน

มาตรฐานที่เกี่ยวข้อง

มาตรฐาน	เนื้อหา	ผู้ออก
มอก. 216-2524	ท่อพีวีซีแข็งสำหรับร้อยสายไฟฟ้าและสายโทรศัพท์ (สีเหลือง) — ข้อกำหนดวัสดุ ขนาด ความหนา ชั้นคุณภาพ	สมอ. (TISI)
วสท. 022001-22	มาตรฐานการติดตั้งทางไฟฟ้าสำหรับประเทศไทย พ.ศ. 2564 — ข้อกำหนดการเดินท่อ Fill Ratio ระยะห่างตัวยึด	วสท. (EIT)
JIS C 8461-1:2005	ท่ออ่อนลายลูกฟูก uPVC สำหรับร้อยสายไฟฟ้า — ข้อกำหนดทั่วไป	JIS (Japan)
JIS C 8461-23:2005	ท่ออ่อนลายลูกฟูก uPVC สำหรับร้อยสายไฟฟ้า — ข้อกำหนดเฉพาะ (แบ่งปลาย)	JIS (Japan)
IEC 60332-1	การทดสอบการแพร่กระจายไฟ (Flame propagation) บนสายและท่อ	IEC
กฎกระทรวงอาคาร	ข้อกำหนดระบบไฟฟ้าในอาคารตามกฎกระทรวง	กรมโยธาธิการและผังเมือง

ข้อกำหนดการติดตั้งตาม วสท. 022001-22

ข้อกำหนด	ค่า / รายละเอียด
Fill Ratio สูงสุด	≤ 40% ของพื้นที่หน้าตัดภายในท่อ (พื้นที่สายไฟรวม / พื้นที่ท่อ)
ระยะห่างตัวยึดสูงสุด (ท่อแข็ง แนวนอน)	ทุก 1.0–1.5 เมตร (ขึ้นอยู่กับขนาดท่อ)
ระยะห่างตัวยึด (ท่อแข็ง แนวตั้ง)	ทุก 1.5–2.0 เมตร
รัศมีดัดโค้งขั้นต่ำ (ท่อแข็ง)	≥ 6 × OD (ขึ้นอยู่กับขนาดและมาตรฐาน)
จำนวนข้อต่อโค้งสูงสุดต่อช่วง	≤ 4 จุด (หรือ ≤ 360° รวม) ระหว่าง Pull Point
ระยะยาวสูงสุดระหว่าง Pull Point	≤ 30 เมตร (สำหรับท่อตรงไม่มีโค้ง)
ท่อฝังในคอนกรีต	ชั้นคุณภาพ 1 เท่านั้น
ท่อฝังดินตรง	ชั้นคุณภาพ 1, ลึกอย่างน้อย 50 มม. ใต้ผิวดิน
ป้องกันน้ำเข้าจากปลายท่อ	ติด End Cap หรือ Seal ปลายท่อทุกครั้ง

ระยะห่างตัวยึดแนะนำ (ตามขนาดท่อ)

ขนาดท่อ (มม.)	ระยะห่างแนวนอน สูงสุด (เมตร)	ระยะห่างแนวตั้ง สูงสุด (เมตร)
15–20	1.0	1.5
25–35	1.2	1.8
40–55	1.5	2.0
65–100	1.5–2.0	2.5

ค่าข้างต้นเป็นค่าแนะนำทั่วไป ควรตรวจสอบกับมาตรฐาน วสท. ฉบับล่าสุดหรือวิศวกรผู้ออกแบบ

ข้อกำหนดพิเศษสำหรับการฝังดิน

ข้อกำหนด	รายละเอียด
ชั้นคุณภาพ	ชั้นคุณภาพ 1 เท่านั้น
ความลึกขั้นต่ำ (ทั่วไป)	≥ 50 มม. ใต้ผิวดิน
ความลึกขั้นต่ำ (ใต้ถนนหรือที่ยานพาหนะผ่าน)	≥ 600 มม. หรือตามที่วิศวกรกำหนด
รองรับสาย	ใส่ทรายหรือดินร่วนรองก้นร่องก่อนวางท่อ
ซีลปลายท่อ	ซีลปลายท่อทุกปลายก่อนฝังกลบเพื่อป้องกันน้ำและสัตว์เข้า
แนวท่อ	ทำเครื่องหมายหรือวาง Warning Tape สีเหลืองก่อนกลบดิน

การแยกท่อร้อยสายไฟฟ้าจากสายสัญญาณ

สถานการณ์	ข้อกำหนด
ท่อสายไฟฟ้าและท่อสายสัญญาณในรางร่วม	ต้องมีผนังกั้น หรือเว้นระยะห่างอย่างน้อย 50 มม.
ท่อเดินขนานกันในผนัง	ระยะห่างท่อสายไฟกับท่อสายสัญญาณ ≥ 50 มม.
ท่อสายไฟข้ามท่อสายสัญญาณ	ควรตั้งฉากกัน (Perpendicular Crossing)

⚠️ ท่อฝังดิน — ชั้นคุณภาพ 1 เท่านั้น สำหรับงานฝังดินทุกประเภท ทั้งฝังในคอนกรีตและฝังดินโดยตรง ต้องใช้ท่อ uPVC ชั้นคุณภาพ 1 เท่านั้น ห้ามใช้ชั้นคุณภาพ 2 หรือ 3 ในงานฝังดิน

คำถามพบบ่อย (FAQ)

Q1: ท่อ uPVC สีเหลืองต่างจากสีน้ำเงินอย่างไร?

สีน้ำเงินเป็นท่อประปา (มอก. 17-2532) สำหรับน้ำดื่มและน้ำใช้ รับแรงดันน้ำได้สูง มีความหนาตามแรงดัน PN ต่าง ๆ สีเหลืองเป็นท่อร้อยสายไฟฟ้า (มอก. 216-2524) ออกแบบมาสำหรับป้องกันสายไฟฟ้า ไม่รับแรงดันน้ำ ห้ามใช้ท่อสีน้ำเงินร้อยสายไฟ และ ห้ามใช้ท่อสีเหลืองเป็นท่อน้ำ

Q2: ท่อ uPVC สีเหลืองทนแรงดันน้ำได้ไหม?

ไม่ได้ ท่อ uPVC สีเหลือง (มอก. 216-2524) ไม่ได้ออกแบบมาสำหรับรับแรงดันน้ำ สูตรวัสดุและความหนาผนังแตกต่างจากท่อประปา ห้ามนำไปใช้กับระบบน้ำโดยเด็ดขาด

Q3: ชั้นคุณภาพ 1, 2, 3 ต่างกันอย่างไร ควรเลือกใช้แบบไหน?

แตกต่างกันที่ ความหนาผนัง ซึ่งส่งผลต่อความสามารถรับแรงกด ชั้นคุณภาพ 1 หนาที่สุด รับแรงกดสูงสุด เหมาะสำหรับฝังคอนกรีตและฝังดิน ชั้นคุณภาพ 2 ปานกลาง ชั้นคุณภาพ 3 บางที่สุดเหมาะเดินบนผิวหน้าที่ไม่มีแรงกด ในทางปฏิบัติ ส่วนใหญ่ใช้ ชั้นคุณภาพ 1 เพื่อความปลอดภัยและรองรับทุกสภาพการติดตั้ง

Q4: ทำไมต้องทา Primer ก่อนทากาว PVC?

Primer ช่วยทำความสะอาดผิวหน้าและ “กัด” ผิว uPVC เพื่อให้กาว Solvent Cement ซึมเข้าได้ดีขึ้น ส่งผลให้รอยต่อแข็งแรงและกันน้ำได้ดี สำหรับท่อร้อยสายไฟที่ไม่ต้องรับแรงดัน อาจละเว้น Primer ได้ แต่ต้องทำความสะอาดผิวหน้าให้ดีก่อนทากาว

Q5: Fill Ratio 40% คำนวณอย่างไร?

นำพื้นที่หน้าตัดของสายไฟทุกเส้น (π/4 × d²) รวมกัน แล้วหารด้วยพื้นที่หน้าตัดภายในท่อ (π/4 × ID²) คูณ 100 ถ้าได้ไม่เกิน 40% แสดงว่าขนาดท่อเหมาะสม ตัวอย่าง: สายไฟ THW 2.5 มม² (OD ≈ 4.1 มม.) 3 เส้นในท่อ 18 มม. (ID ≈ 18 มม.) Fill Ratio = [(3 × π/4 × 4.1²) / (π/4 × 18²)] × 100 ≈ 14% — ผ่าน

Q6: ท่ออ่อนลายลูกฟูกฝังคอนกรีตได้ไหม?

ไม่แนะนำ ท่ออ่อนลายลูกฟูกมีผนังบาง รับแรงกดจากน้ำหนักคอนกรีตได้ต่ำกว่าท่อแข็งมาก อาจบุบ แบน และทำให้ร้อยสายไม่ได้ในภายหลัง สำหรับงานฝังคอนกรีตควรใช้ท่อแข็งชั้นคุณภาพ 1 เท่านั้น

Q7: ท่อ uPVC สีเหลืองใช้กลางแจ้งได้ไหม?

ได้ เนื่องจากมีสาร Titanium Dioxide (TiO₂) ช่วยป้องกัน UV ทำให้ทนแสงแดดได้ดีพอสมควร อย่างไรก็ตาม การสัมผัส UV เป็นเวลานานหลายปีอาจทำให้ท่อเปราะขึ้น หากต้องการความทนทานสูงสุดในงานกลางแจ้งระยะยาว ควรเดินท่อในร่มหรือฝังดิน

Q8: มอก. 216-2524 มีการอัปเดตเป็นฉบับใหม่หรือไม่?

มอก. 216-2524 เป็นมาตรฐานที่ใช้มาตั้งแต่ พ.ศ. 2524 และยังคงมีผลบังคับใช้ในตลาดไทย ปัจจุบันผู้ผลิตในไทยยังคงอ้างอิงมาตรฐานนี้ สำหรับข้อมูลการอัปเดตล่าสุดควรตรวจสอบกับ สมอ. โดยตรง

Q9: ท่อ uPVC กับท่อ CPVC ต่างกันอย่างไร?

uPVC (Unplasticized PVC) ทนอุณหภูมิได้ถึง ~60°C เหมาะกับงานทั่วไปรวมถึงร้อยสายไฟ CPVC (Chlorinated PVC) ทนอุณหภูมิสูงกว่า (~93°C) ใช้กับท่อน้ำร้อน ราคาสูงกว่า สำหรับงานร้อยสายไฟฟ้าในประเทศไทย ใช้ uPVC เป็นมาตรฐาน ไม่จำเป็นต้องใช้ CPVC

Q10: จะเลือกขนาดท่อให้พอดีกับสายไฟได้อย่างไร?

วิธีง่ายที่สุดคือดูตารางในมาตรฐาน วสท. หรือ NEC ที่ระบุจำนวนสายต่อขนาดท่อ หลักการคือพื้นที่หน้าตัดสายทุกเส้นรวมกันไม่เกิน 40% ของพื้นที่ภายในท่อ สำหรับการเดินสายใหม่ แนะนำให้เผื่อพื้นที่ไว้ประมาณ 20–30% เพื่อเพิ่มสายเพิ่มเติมในอนาคตโดยไม่ต้องรื้อท่อ

ราคาท่อ uPVC สีเหลือง

ราคาท่อ uPVC สีเหลือง สามารถดูได้ที่ Catalog ของคลังไฟฟ้าโรงงาน

ราคาท่อ uPVC สีเหลืองแปรผันตามปัจจัยหลายอย่าง ติดต่อทีมผู้เชี่ยวชาญ คลังไฟฟ้าโรงงาน เพื่อรับราคาและคำปรึกษาการเลือกท่อที่เหมาะสมกับโปรเจกต์ของคุณ

โทร: 02-115-0360, 084-700-5991
LINE OA: @klangfaifa
เว็บไซต์: www.klangfaifa.co.th
เวลาทำการ: จันทร์–เสาร์ 08:30–17:30 น.

แหล่งอ้างอิง

มาตรฐานผลิตภัณฑ์ไทย (สมอ.)
• มาตรฐานผลิตภัณฑ์อุตสาหกรรม มอก. 216-2524 — ท่อพีวีซีแข็งสำหรับร้อยสายไฟฟ้าและสายโทรศัพท์ — สำนักงานมาตรฐานผลิตภัณฑ์อุตสาหกรรม (สมอ.)
• ระบบสืบค้นมาตรฐาน สมอ. (e-Standard) — ตรวจสอบสถานะและรายละเอียดมาตรฐาน มอก. ทุกฉบับ

มาตรฐานการติดตั้งทางไฟฟ้า
• วสท. 022001-22 — มาตรฐานการติดตั้งทางไฟฟ้าสำหรับประเทศไทย พ.ศ. 2564 — วิศวกรรมสถานแห่งประเทศไทยในพระบรมราชูปถัมภ์ (วสท.) — ข้อกำหนด Fill Ratio, ระยะห่างตัวยึด, การเดินท่อ
• กฎกระทรวงกำหนดมาตรฐานในการบริหาร จัดการ และดำเนินการด้านความปลอดภัย อาชีวอนามัย และสภาพแวดล้อมในการทำงานเกี่ยวกับไฟฟ้า พ.ศ. 2558 — กระทรวงแรงงาน

มาตรฐาน JIS (Japanese Industrial Standard)
• JIS C 8461-1:2005 — Electrical conduits for electrical installations — Part 1: General requirements (ท่ออ่อนลายลูกฟูกสำหรับระบบไฟฟ้า — ข้อกำหนดทั่วไป)
• JIS C 8461-23:2005 — Electrical conduits for electrical installations — Particular requirements for pliable conduits (ข้อกำหนดเฉพาะสำหรับท่ออ่อนลายลูกฟูก)

มาตรฐาน IEC และแหล่งข้อมูลเพิ่มเติม
• IEC 60332-1 — Tests on electric and optical fibre cables under fire conditions — Vertical flame propagation test
• IEC 61386-1 — Conduit systems for cable management — General requirements
• IEC 61386-21 — Conduit systems for cable management — Rigid conduit systems
• สำนักมาตรฐานการก่อสร้าง กรมโยธาธิการและผังเมือง — มาตรฐานงานไฟฟ้าในอาคาร (MRT10)
• มาตรฐาน มอก. ท่อร้อยสายไฟ — คู่มืออธิบาย แนวทางปฏิบัติในการเลือกท่อร้อยสายไฟตามมาตรฐาน มอก.