ท่อพีวีซีสีขาวคืออะไร?
ใช้สำหรับ ระบบร้อยสายไฟฟ้าและสายโทรศัพท์ ในงานก่อสร้างภายในและภายนอกอาคาร ท่อไม่นำไฟฟ้า ไม่ลามไฟ รูปลักษณ์สีขาวสะอาดเรียบร้อย เหมาะกับงาน Surface Mounting ที่มองเห็นท่อได้ เช่น โรงแรม โรงพยาบาล ห้างสรรพสินค้า และสำนักงาน
ในตลาดไทย ท่อพีวีซีสีขาวผลิตตาม 2 กลุ่มมาตรฐานหลัก: มาตรฐาน BS/IEC และ มาตรฐาน JIS ซึ่งมีระบบการเรียกขนาดและขนาด OD ที่แตกต่างกัน — ข้อต่อของทั้งสองระบบ ไม่สามารถใช้ร่วมกันได้
การใช้งานท่อพีวีซีสีขาว
| งาน | รายละเอียด | มาตรฐาน |
|---|---|---|
| ระบบไฟฟ้าภายในอาคาร | ร้อยสายไฟ 230V AC ในบ้านพักอาศัย สำนักงาน โรงแรม โรงพยาบาล | มอก.216-2524, IEC 61386 |
| ระบบสายโทรศัพท์ / LAN | ร้อยสายสัญญาณ UTP, สายโทรศัพท์ ภายในอาคาร | IEC 61386, JIS C 8430 |
| ระบบ CCTV | ร้อยสายกล้อง IP Camera ทั้งภายในและภายนอกอาคาร | IEC 61386, JIS C 8430 |
| ระบบสัญญาณอาคาร | Fire Alarm, Access Control, Intercom, BMS | IEC 61386 |
| งานโรงงาน / อุตสาหกรรม | ร้อยสายในพื้นที่ชื้น มีกรด-ด่าง สารเคมี | IEC 61386-21 |
| งานก่อสร้างสาธารณะ | อาคารขนาดใหญ่ที่ต้องการความสวยงามและมาตรฐานสากล | IEC 61386, มอก.216-2524 |
ข้อมูลสรุป (Quick Reference)
| รายการ | ท่อแข็ง BS/IEC | ท่อแข็ง JIS (มม.) | ท่อแข็ง JIS (นิ้ว/หุน) |
|---|---|---|---|
| มาตรฐานหลัก | IEC 61386-1/-21 | JIS C 8430 | JIS C 8430, BSEN 50086-21 |
| มาตรฐานไทย | มอก.216-2524 | มอก.216-2524 | มอก.216-2524 |
| ระบบขนาด | Nominal = OD จริง | Nominal ≠ OD (OD ใหญ่กว่า) | นิ้ว/หุน — OD ตาม JIS |
| ขนาดที่มี | 16, 20, 25, 32, 40, 50 มม. | 15, 18, 20, 25, 35, 40, 55 มม. | 3/8" ถึง 4" |
| ความยาว/เส้น | 2.92 เมตร | 2.92 เมตร | 4 เมตร |
| ชั้นคุณภาพ | ตาม IEC | ตาม JIS | Class 1, 2, 3 |
| สี | ขาว | ขาว | ขาว |
ชนิดและโครงสร้างท่อพีวีซีสีขาว
ประเภทหลัก
| ประเภท | ลักษณะ | มาตรฐาน |
|---|---|---|
| ท่อแข็ง (Rigid Conduit) | เนื้อเรียบ ตรง แข็ง ดัดได้ด้วยสปริง | IEC 61386-21, JIS C 8430 |
| ท่ออ่อนลายลูกฟูก (Corrugated/Flexible Conduit) | ผิวเป็นลอนคลื่น งอได้อิสระ | IEC 61386-22, JIS C 8461 |
ความแตกต่างที่สำคัญ — ระบบ BS/IEC กับ JIS
| เกณฑ์ | มาตรฐาน BS/IEC | มาตรฐาน JIS |
|---|---|---|
| ระบบขนาด | Metric (มม.) — Nominal = OD จริง | JIS — Nominal ≠ OD (OD ใหญ่กว่า Nominal) |
| ตัวอย่าง | 16mm Nominal → OD = 16mm | 15mm Nominal (3/8") → OD = 18mm |
| ความยาว/เส้น | 2.92 เมตร | 2.92 เมตร (มม.) / 4 เมตร (นิ้ว/หุน) |
| มาตรฐานหลัก | IEC 61386-1, IEC 61386-21 | JIS C 8430 |
| ต้นกำเนิด | ยุโรป/สากล | ญี่ปุ่น |
| แพร่หลายในไทย | งานโปรเจกต์สากล | ใช้กันมากในไทยมาช้านาน |
| ข้อต่อ | ข้อต่อ BS ใช้กับท่อ BS เท่านั้น | ข้อต่อ JIS ใช้กับท่อ JIS เท่านั้น |
ตารางเปรียบเทียบขนาด OD — BS vs JIS
| ขนาดเรียก BS (มม.) | OD จริง BS (มม.) | ขนาดเรียก JIS (มม./นิ้ว) | OD จริง JIS (มม.) | ต่างกัน (มม.) |
|---|---|---|---|---|
| 16 | 16.0 | 15 (3/8") | 18.0 | +2.0 |
| 20 | 20.0 | 18 (1/2") | 22.0 | +2.0 |
| 25 | 25.0 | 20 (3/4") | 26.0 | +1.0 |
| 32 | 32.0 | 25 (1") | 34.0 | +2.0 |
| 40 | 40.0 | 35 (1 1/4") | 42.0 | +2.0 |
| 50 | 50.0 | 40 (1 1/2") | 48.0 | −2.0 |
| — | — | 55 (2") | 60.0 | — |
โครงสร้างท่อแข็ง (Rigid Conduit)
| ส่วนประกอบ | วัสดุ | รายละเอียด |
|---|---|---|
| ผนังท่อ (Wall) | uPVC แข็ง | ขึ้นรูปด้วยกระบวนการ Extrusion ความหนาสม่ำเสมอ |
| สารทนแรงกระแทก | Impact Modifier | ผสมในเนื้อ uPVC เพิ่มความทนทานต่อแรงกระแทก |
| สารกันแสง UV | Titanium Dioxide (TiO₂) | ป้องกันการเสื่อมสภาพจากแสงแดด |
| สารหน่วงไฟ (Flame Retardant) | — | ผสมในเนื้อ uPVC ทำให้ไม่ลามไฟ |
| สี | ขาว | Pigment สีขาวสม่ำเสมอตลอดความหนาผนัง |
โครงสร้างท่ออ่อนลายลูกฟูก (Corrugated Conduit)
| ส่วนประกอบ | รายละเอียด |
|---|---|
| ลอนนูน-ร่อง | ทำให้งอได้อิสระโดยไม่หักหรือบิด |
| ผนัง (Wall T) | หนาสม่ำเสมอทั้งสัน (นูน) และร่อง |
| ID | ช่องภายในสำหรับสอดสาย — เล็กกว่าท่อแข็งขนาดเดียวกันเนื่องจากผนังหนากว่า |
| วัสดุ | uPVC คุณภาพสูง ทนแสงแดด กรด-ด่าง |
ตารางสเปกท่อแข็ง uPVC (Rigid Conduit)
ท่อแข็ง — มาตรฐาน BS/IEC
ระบบ BS/IEC: ขนาดเรียก = OD จริง เช่น ท่อ 20mm มี OD = 20mm
| ชื่อขนาด (นิ้ว) | ขนาดเรียก (มม.) | OD จริง (มม.) | ความหนาผนัง (มม.) | ID โดยประมาณ (มม.) |
|---|---|---|---|---|
| 3/8" | 16 | 16 +0.0/−0.3 | 1.50 +0.10/−0.05 | ~13.0 |
| 1/2" | 20 | 20 +0.0/−0.3 | 1.70 +0.10/−0.05 | ~16.6 |
| 3/4" | 25 | 25 +0.0/−0.4 | 1.80 +0.10/−0.05 | ~21.4 |
| 1" | 32 | 32 +0.0/−0.4 | 1.95 +0.15/−0.05 | ~28.1 |
| 1 1/4" | 40 | 40 +0.0/−0.4 | 2.40 +0.15/−0.05 | ~35.2 |
| 1 1/2" | 50 | 50 +0.0/−0.5 | 2.60 +0.15/−0.05 | ~44.8 |
ท่อแข็ง — มาตรฐาน JIS (ระบบ มม.)
ระบบ JIS (มม.): ขนาดเรียก ≠ OD — เช่น 15mm เป็นขนาดเรียก แต่ OD จริงคือ 18mm
| ขนาดเรียก JIS (มม.) | ขนาดเทียบนิ้ว | OD จริง (มม.) | ความหนาผนัง (มม.) | ID โดยประมาณ (มม.) |
|---|---|---|---|---|
| 15 | 3/8" | 18 ±0.20 | 1.8 +0.40 | ~14.4 |
| 18 | 1/2" | 22 ±0.20 | 1.8 +0.40 | ~18.4 |
| 20 | 3/4" | 26 ±0.20 | 1.8 +0.40 | ~22.4 |
| 25 | 1" | 34 ±0.20 | 2.7 +0.60 | ~28.6 |
| 35 | 1 1/4" | 42 ±0.20 | 3.1 +0.60 | ~35.8 |
| 40 | 1 1/2" | 48 ±0.20 | 3.6 +0.60 | ~40.8 |
| 55 | 2" | 60 ±0.20 | 4.1 +0.80 | ~51.8 |
ท่อแข็ง — มาตรฐาน JIS (ระบบ นิ้ว/หุน, Class 1/2/3)
แบ่งชั้นคุณภาพตามความหนาผนัง — Class 1 = หนาที่สุด = ทนแรงกดสูงสุด
หมายเหตุ: ขนาด 3/8″ ถึง 2 1/2″ มีให้เฉพาะ Class 1 เท่านั้น
| ขนาด (นิ้ว/หุน) | OD (มม.) | ผนัง Class 1 (มม.) | ผนัง Class 2 (มม.) | ผนัง Class 3 (มม.) | ID Class 1 (มม.) |
|---|---|---|---|---|---|
| 3/8" | 18 ±0.20 | 2.0 ±0.20 | — | — | ~14 |
| 1/2" | 22 ±0.20 | 2.0 ±0.20 | — | — | ~18 |
| 3/4" | 26 ±0.25 | 2.0 ±0.20 | — | — | ~22 |
| 1" | 34 ±0.30 | 3.0 ±0.30 | — | — | ~28 |
| 1 1/4" | 42 ±0.35 | 3.5 ±0.40 | — | — | ~35 |
| 1 1/2" | 48 ±0.40 | 4.0 ±0.40 | — | — | ~40 |
| 2" | 60 ±0.50 | 4.5 ±0.40 | — | — | ~51 |
| 2 1/2" | 76 ±0.50 | 4.5 ±0.40 | — | — | ~67 |
| 3" | 89 ±0.50 | 5.9 ±0.40 | 4.5 ±0.30 | 2.5 ±0.25 | ~77 |
| 4" | 114 ±0.50 | 7.0 ±0.40 | 5.7 ±0.35 | 3.0 ±0.30 | ~100 |
ความหมายของชั้นคุณภาพ (Class)
| ชั้น | ระดับแรงกด | การใช้งานที่เหมาะสม |
|---|---|---|
| Class 1 | สูง (Heavy Duty) | ฝังในคอนกรีต, ใต้พื้นถนน, พื้นที่ยานพาหนะผ่าน |
| Class 2 | กลาง (Medium Duty) | เดินบนผนัง, เพดาน, พื้นที่ทั่วไป |
| Class 3 | ต่ำ (Light Duty) | เดินในฝ้าเพดาน, พื้นที่ไม่มีแรงกด |
ตารางสเปกท่ออ่อนลายลูกฟูก uPVC (Corrugated Conduit)
ท่ออ่อนลายลูกฟูก — มาตรฐาน BS/IEC (ระบบ มม.)
| ขนาดเรียก มม. (นิ้ว) | OD (มม.) | ID (มม.) | ความหนา T (มม.) | ความยาว (เมตร/ม้วน) |
|---|---|---|---|---|
| 16 (3/8") | 16 ±0.30 | 11.0 ±0.30 | 2.4 +0.15/−0.08 | 5, 10, 100 |
| 20 (1/2") | 20 ±0.30 | 14.5 ±0.30 | 2.4 +0.15/−0.08 | 5, 10, 100 |
| 25 (3/4") | 25 ±0.40 | 19.0 ±0.40 | 2.8 +0.15/−0.08 | 5, 10, 100 |
| 32 (1") | 32 ±0.40 | 24.5 ±0.40 | 3.8 +0.15/−0.10 | 5, 10, 50 |
| 40 (1 1/4") | 40 ±0.40 | 32.0 ±0.40 | 4.0 +0.15/−0.10 | 50 |
| 50 (1 1/2") | 50 ±0.50 | 40.0 ±0.50 | 5.0 +0.15/−0.15 | 25 |
ท่ออ่อนลายลูกฟูก — มาตรฐาน JIS (ระบบ มม.)
| ขนาดเรียก มม. (นิ้ว) | OD (มม.) | ID (มม.) | ความหนา T (มม.) | ความยาว (เมตร/ม้วน) |
|---|---|---|---|---|
| 15 (3/8") | 18 ±0.20 | 14 ±0.20 | 2.00 | 5, 10, 50 |
| 18 (1/2") | 22 ±0.20 | 18 ±0.20 | 2.00 | 5, 10, 50 |
| 20 (3/4") | 26 ±0.20 | 21 ±0.20 | 2.50 | 5, 10, 50 |
| 25 (1") | 34 ±0.30 | 29 ±0.30 | 2.50 | 5, 10, 25 |
ท่ออ่อนลายลูกฟูก — ระบบ OD-มม. (เทียบเท่า BS)
| OD (มม.) | ความยาว (เมตร/ม้วน) |
|---|---|
| 16 | 10, 50 |
| 20 | 10, 50 |
| 25 | 10, 40 |
| 32 | 10, 25 |
| 40 | 5, 25 |
| 50 | 5, 20 |
ท่ออ่อนลายลูกฟูก — ระบบ นิ้ว/หุน (OD เทียบ JIS)
| ขนาด (นิ้ว/หุน) | OD (มม.) | ความยาว (เมตร/ม้วน) |
|---|---|---|
| 3/8" | 18 ±0.20 | 10, 50 |
| 1/2" | 22 ±0.20 | 10, 50 |
| 3/4" | 26 ±0.25 | 10, 50 |
| 1" | 34 ±0.30 | 10, 25 |
| 1 1/4" | 42 ±0.35 | 5, 25 |
| 1 1/2" | 48 ±0.40 | 5, 20 |
คุณสมบัติทางไฟฟ้าและทางกล
คุณสมบัติทางไฟฟ้า
| คุณสมบัติ | ค่า | หมายเหตุ |
|---|---|---|
| ฉนวนไฟฟ้า | ไม่นำไฟฟ้า | uPVC เป็นฉนวนโดยธรรมชาติ ไม่ต้องต่อสายดิน |
| ทนแรงดันไฟฟ้า (AC) | 1,000 V AC | ทดสอบตาม IEC 61386-21 |
| ทนแรงดันไฟฟ้า (DC) | 1,500 V DC | ทดสอบตาม IEC 61386-21 |
| ปลอดภัยจากไฟรั่ว | ✅ | ไม่นำไฟฟ้าแม้สายภายในชำรุด |
| ไม่ลามไฟ (Flame Retardant) | ✅ | ดับไฟเองเมื่อนำออกห่างเปลวไฟ |
คุณสมบัติทางกล
| คุณสมบัติ | ค่า/ระดับ | หมายเหตุ |
|---|---|---|
| ทนแรงกระแทก (Impact) | สูง | มี Impact Modifier ผสมในเนื้อ uPVC |
| รัศมีดัดขั้นต่ำ (ท่อแข็ง) | ≥ 6 × OD | ดัดได้ด้วยสปริงดัดท่อ |
| ตัดได้ง่าย | ✅ | ตัดได้ถึง 90° โดยไม่แตก |
| อุณหภูมิใช้งาน | −5°C ถึง +60°C | ตาม IEC 61386 |
| อุณหภูมิจัดเก็บ | −20°C ถึง +70°C | หลีกเลี่ยงกองซ้อนสูงในอากาศร้อน |
| น้ำหนักเบา | เบากว่าท่อเหล็ก ~70% | ลดต้นทุนค่าแรงและขนส่ง |
| ไม่เป็นสนิม | ✅ | ลดค่าบำรุงรักษาระยะยาว |
ความทนทานต่อสภาพแวดล้อม
| สภาพแวดล้อม | ความทนทาน | หมายเหตุ |
|---|---|---|
| กรด / กรดแก่ | ✅ ทนดี | เหมาะกับโรงงานเคมี |
| ด่าง / คอนกรีต | ✅ ทนดี | ฝังในคอนกรีตได้ |
| น้ำมัน, น้ำมันเชื้อเพลิง | ✅ ทนดี | ไม่บวม ไม่เสื่อม |
| แสงแดด / UV | ✅ ทนดี | มีสาร TiO₂ ป้องกัน UV สะสม |
| ความชื้น / น้ำ | ✅ ทนดี | ใช้ได้ในพื้นที่ชื้น |
| ความร้อนสูง > 60°C | ⚠️ ระวัง | อาจอ่อนตัวเมื่ออุณหภูมิสูงมาก |
| ไฟ / เปลวไฟ | ✅ ไม่ลามไฟ | ผ่านการทดสอบตามมาตรฐาน |
| สารตัวทำละลาย (Solvent) | ⚠️ บางชนิด | หลีกเลี่ยง THF, Acetone, Xylene |
เปรียบเทียบท่อพีวีซีสีขาว กับท่อเหล็ก
| คุณสมบัติ | ท่อพีวีซีสีขาว | ท่อเหล็ก (EMT/RSC) |
|---|---|---|
| เป็นสนิม | ❌ ไม่เป็นสนิม | ✅ เป็นสนิมในพื้นที่ชื้น |
| ต่อสายดิน | ❌ ไม่ต้อง | ✅ ต้องต่อสายดิน |
| ทนแรงกล | กลาง | สูงกว่า |
| น้ำหนัก | เบา | หนัก |
| ความสวยงาม | ✅ สีขาวสะอาด | ขึ้นอยู่กับการทาสี |
| ต้นทุน | ต่ำกว่า | สูงกว่า |
| ค่าแรงติดตั้ง | ต่ำกว่า | สูงกว่า |
การเลือกใช้ท่อตามงาน
เลือก BS/IEC หรือ JIS?
| เกณฑ์ | เลือก BS/IEC | เลือก JIS |
|---|---|---|
| มาตรฐานโปรเจกต์กำหนด | ระบุ IEC 61386 | ระบุ JIS C 8430 |
| ต้นกำเนิดโปรเจกต์ | ยุโรปหรือสากล | ญี่ปุ่นหรือไทย |
| ขนาดสูงสุดที่ต้องการ | ≤ 50mm (1 1/2") | ถึง 55mm (2") หรือใหญ่กว่า |
| อุปกรณ์เดิมในโปรเจกต์ | มีข้อต่อ BS อยู่แล้ว | มีข้อต่อ JIS อยู่แล้ว |
| ความยาว/เส้น | 2.92 เมตร | 2.92 เมตร (มม.) หรือ 4 เมตร (นิ้ว) |
เลือกท่อแข็งหรือท่ออ่อนลายลูกฟูก?
| เกณฑ์ | ท่อแข็ง (Rigid) | ท่ออ่อนลายลูกฟูก |
|---|---|---|
| เดินสายตรงระยะยาว | ✅ เหมาะมาก | ⚠️ ใช้ได้แต่สิ้นเปลือง |
| บริเวณมีมุมงอบ่อย | ⚠️ ต้องใช้ข้อต่อ | ✅ งอได้อิสระ ไม่ต้องข้อต่อ |
| ฝังในคอนกรีต | ✅ Class 1 | ✅ เหมาะมาก (ยืดหยุ่น) |
| เดินเพดาน/ฝ้า | ✅ แข็งแรง ไม่หย่อน | ⚠️ ต้องยึดถี่กว่า |
| ต่อจากท่อแข็งเข้าตู้ไฟ | ⚠️ แรงสั่นอาจทำให้ข้อต่อหลวม | ✅ ดูดซับแรงสั่นสะเทือน |
| พื้นที่แคบ / เส้นทางซับซ้อน | ⚠️ ยาก | ✅ สะดวกมาก |
| ราคาต่อเมตร | ถูกกว่า | แพงกว่า |
แนวทางเลือกขนาดท่อตามจำนวนสาย
ตัวเลขเป็นค่าประมาณ ควรคำนวณตามขนาด OD สายจริงและ Fill factor
| ขนาดท่อ BS (มม.) | ID ประมาณ (มม.) | พื้นที่ ID (มม²) | สาย THW 4 sq.mm (~3.4mm Ø) | สาย THW 10 sq.mm (~4.5mm Ø) |
|---|---|---|---|---|
| 16 | ~13 | ~133 | ≤ 4 เส้น | ≤ 2 เส้น |
| 20 | ~16.6 | ~216 | ≤ 6 เส้น | ≤ 3 เส้น |
| 25 | ~21.4 | ~360 | ≤ 10 เส้น | ≤ 5 เส้น |
| 32 | ~28.1 | ~621 | ≤ 17 เส้น | ≤ 8 เส้น |
| 40 | ~35.2 | ~974 | ≤ 26 เส้น | ≤ 13 เส้น |
| 50 | ~44.8 | ~1,577 | ≤ 43 เส้น | ≤ 21 เส้น |
เลือกตามประเภทสถานที่
| สถานที่ | ท่อที่เหมาะสม | เหตุผล |
|---|---|---|
| บ้านพักอาศัย — ผนัง | ท่อแข็ง BS 16/20mm | ขนาดเล็ก ราคาถูก เดินสายบ้านทั่วไป |
| สำนักงาน — เพดาน | ท่อแข็ง BS 20/25mm | เดินตรง แข็งแรง สวยงาม |
| โรงแรม / ห้างสรรพสินค้า | ท่อแข็ง BS 20–32mm | สีขาวสะอาด เข้ากับงานตกแต่ง |
| โรงพยาบาล | ท่อแข็ง BS 20–32mm | มาตรฐาน IEC สากล |
| โรงงาน — ฝังพื้น | ท่อแข็ง JIS Class 1 (3/4"–1") | ทนแรงกดสูง |
| โรงงาน — เดินบนผนัง | ท่อแข็ง JIS Class 1 (1/2"–1 1/2") | ทนทาน กรด-ด่าง |
| ต่อจากท่อแข็งเข้าตู้ไฟ | ท่ออ่อนลูกฟูก BS/JIS 20/25mm | ดูดซับแรงสั่นสะเทือน |
| ฝังใต้ถนน / ลานจอดรถ | ท่อแข็ง JIS Class 1 ขนาดใหญ่ | รับน้ำหนักยานพาหนะ |
| นอกอาคาร (Exposed) | ท่อแข็ง BS/JIS (มี TiO₂) | ทนแสงแดด UV |
อุปกรณ์ประกอบและข้อต่อ (Fittings & Accessories)
ข้อต่อสำหรับท่อแข็ง — ระบบ BS (มม.)
| ชื่ออุปกรณ์ | ฟังก์ชัน | ขนาด |
|---|---|---|
| ข้อต่อตรง (Coupling) | ต่อท่อตรงๆ เพิ่มความยาว | 16–50 มม. |
| ข้องอ 90° (Elbow 90°) | เปลี่ยนทิศ 90° | 16–50 มม. |
| สามทาง (Tee) | แยกทางเป็น 3 ทิศ | 16–50 มม. |
| ข้องอ 90° ฝาเปิด (Inspection Elbow) | เปลี่ยนทิศ 90° เปิดฝาสอดสายได้ | 20–50 มม. |
| สามทางฝาเปิด (Inspection Tee) | แยกทาง 3 ทิศ เปิดฝาสอดสายได้ | 20–32 มม. |
| ข้อลด (Reducing Coupler) | เปลี่ยนขนาดท่อ | 20×16 ถึง 50×40 มม. |
| คลิปก้านปู (Mounting Clip) | ยึดท่อกับผนัง/เพดาน | 16–40 มม. |
| ข้อต่อเข้ากล่อง (Entry Connector) | ต่อท่อเข้ากล่องพักสาย | 16–50 มม. |
| ข้อต่อลูกหนู (Flexible Connector) | ต่อท่อแข็งเข้ากล่องที่สั่นสะเทือน | 16–32 มม. |
| ตัวแปลง BS→JIS (Adapter) | ใช้ท่อ BS กับกล่อง JIS | 16–25 มม. |
กล่องพักสาย — ระบบ BS
| ชนิด | คำอธิบาย | ขนาดท่อที่ใช้ |
|---|---|---|
| กลม 1 ทาง (Stopend) | จุดสิ้นสุดท่อ | 16–25 มม. |
| กลม 2 ทางผ่าน (Through) | 2 ทางตรงข้าม | 16–25 มม. |
| กลม 2 ทางมุม (Angle) | 2 ทาง ฉาก 90° | 16–25 มม. |
| กลม 3 ทาง (T-way) | 3 ทิศ รูปตัว T | 16–25 มม. |
| กลม 4 ทาง (4-way) | 4 ทิศ รูปตัว X | 16–25 มม. |
| กลมลึก 1–4 ทาง | แบบลึก ใส่สายได้มากขึ้น | 16–25 มม. |
อุปกรณ์เสริม: ฝาปิดกล่องกลม (16–25 มม.), ฝาปิดกล่องสี่เหลี่ยม (75×75 ถึง 164×77 มม.), ปลั๊กอุดรู (16–25 มม.)
| ชนิด | ขนาดกล่อง (มม.) | ขนาดท่อที่ใช้ |
|---|---|---|
| 4×4 ลึก 40mm | 96×86×40 | 20–25 มม. |
| 4×4 ลึก 54mm | 96×86×54 | 20–25 มม. |
| 4×4 ลึก 46mm | 96×86×46 | 20–25 มม. |
| 4×4 ฝังผนัง (얇) | 77×77×38 | 20–25 มม. |
| 4×4 ฝังผนัง (หนา) | 77×77×48 | 20–25 มม. |
| 4×2 ลึก 38mm | 164×77×38 | 16×2, 20, 25 มม. |
| 4×2 ลึก 50mm | 164×77×50 / 141×77×50 | 20, 25 มม. |
| 3×3 ฝังผนัง | — | 16–25 มม. |
ข้อต่อสำหรับท่อแข็ง — ระบบ JIS (นิ้ว/หุน)
| ชื่ออุปกรณ์ | ฟังก์ชัน | ขนาด |
|---|---|---|
| ข้อต่อตรง (Connector) | ต่อท่อตรงๆ | 15–55 มม. |
| ข้องอ 90° (Elbow 90°) | เปลี่ยนทิศ 90° | 15–25 มม. |
| ข้อโค้ง 90° ช่วงสั้น ES2 | 90° รัศมีสั้น | 15–55 มม. |
| ข้อโค้ง 45° ช่วงสั้น ES2 | 45° รัศมีสั้น | 15–55 มม. |
| สามทาง (Tee) | แยกทาง 3 ทิศ | 15–25 มม. |
| ข้องอ 90° ฝาเปิด (Inspection Elbow) | เปลี่ยนทิศ เปิดฝาสอดสายได้ | 15–25 มม. |
| สามทางฝาเปิด (Inspection Tee) | แยกทาง เปิดฝาสอดสายได้ | 18–25 มม. |
| คลิปก้านปู (Mounting Clip) | ยึดท่อกับผนัง/เพดาน | 15–55 มม. |
| กิ๊บจับท่อ (Saddle Clip) | ยึดท่อแบบกิ๊บ | 18–25 มม. |
| ข้อต่อเข้ากล่อง (Entry Connector) | ต่อท่อเข้ากล่องพักสาย | 15–55 มม. |
| ข้อต่อต่อท่ออ่อนลูกฟูก | ต่อระหว่างท่อแข็งกับท่ออ่อน JIS | 15–25 มม. |
กล่องพักสาย — ระบบ JIS
| ชนิด | ขนาดท่อที่ใช้ |
|---|---|
| สี่เหลี่ยม 4×4 | 15, 18, 20 มม. |
| สี่เหลี่ยม 4×2 | 15, 18, 20 มม. |
| กลม (Circular) | 15, 18, 20 มม. |
| กันน้ำ (Weatherproof) | 15–25 มม. (ขนาดกล่อง 2×4" ถึง 8×8") |
ข้อต่อ — ระบบ มม. (OD เทียบ BS, 16–32 มม.)
| ชื่ออุปกรณ์ | ขนาดที่มี |
|---|---|
| Connector (ข้อต่อกล่อง) | 16, 20, 25, 32 มม. |
| Coupling (ข้อต่อตรง) | 16, 20, 25, 32 มม. |
| Mounting Clip (คลิปก้านปู) | 16, 20, 25, 32 มม. |
| Bending Coupling (ข้องอ) | 16, 20, 25, 32 มม. |
| Inspection Tee (สามทางฝาเปิด) | 16, 20, 25, 32 มม. |
| Tee (สามทาง) | 16, 20, 25, 32 มม. |
| Inspection Elbow (ข้องอฝาเปิด) | 16, 20, 25, 32 มม. |
| 90° Bend (ข้องอ 90° ท่อมือ) | 16, 20, 25, 32, 40, 50 มม. |
| Socket (ข้อตรงท่อมือ) | 40, 50 มม. |
| Coupler/Reducer (ข้อลด) | 20×16, 25×20 มม. |
| Square Box (กล่องสี่เหลี่ยม 2×4 และ 4×4) | 16–32 มม. |
| Circular Junction Box (กล่องกลม 1–4 ทาง) | 16, 20, 25 มม. |
| สปริงดัดท่อ (Bending Spring) | 16, 20, 25, 32 มม. (ยาว 560 มม.) |
วิธีการตัดและดัดท่อ
ขั้นตอนการตัดท่อแข็ง
- ทำเครื่องหมาย บนท่อที่ความยาวที่ต้องการ
- ตัดด้วยเลื่อยโลหะ หรือกรรไกรตัดท่อ — ตัดให้ตั้งฉากกับแกนท่อเสมอ
- เทคนิคพื้นที่ร้อน — แช่ท่อในน้ำเย็น ~10 นาทีก่อนตัด ทำให้ตัดได้สะอาดกว่า
- ลบคม (Deburr) — ใช้มีดหรือกระดาษทรายลบขอบคมที่ปลายท่อทั้งด้านในและด้านนอก ป้องกันฉนวนสายเสียหาย
ขั้นตอนการดัดท่อแข็งด้วยสปริง
- เลือกสปริงให้ตรงขนาดท่อ — 16, 20, 25 หรือ 32 มม.
- สอดสปริงเข้าในท่อ ให้จุดที่จะดัดอยู่กึ่งกลางสปริง
- ดัดท่อค่อยๆ บนเข่า หรือแท่นดัดท่อ ตามรัศมีที่ต้องการ
- ดัดเผื่อ ~5° เพื่อชดเชยการคืนตัว (Springback)
- หมุนสปริงขณะดึงออก ป้องกันสปริงติดภายในท่อ
- ตรวจสอบมุม แล้วนำท่อไปใช้งาน
ข้อห้ามสำคัญ
| ห้ามทำ | เหตุผล |
|---|---|
| ใช้ไฟแก๊สอุ่นท่อก่อนดัด | ท่อพีวีซีสีขาวทนความร้อนได้น้อยกว่าสีเหลือง เสียหายได้ง่าย |
| ดัดรัศมีน้อยกว่า 6 × OD | ท่อจะบวมหรือรูปทรงบิดเบี้ยว เสียความสามารถรับแรงกด |
| ดัดซ้ำตำแหน่งเดิมหลายครั้ง | เนื้อท่อเสื่อมสภาพ อาจแตกร้าว |
| ใช้สปริงผิดขนาด | ดัดไม่ได้รูปร่างที่ต้องการ หรือสปริงติดค้างในท่อ |
กฎการติดตั้งตามมาตรฐาน
มาตรฐานที่เกี่ยวข้อง
| มาตรฐาน | เนื้อหา | ใช้กับ |
|---|---|---|
| มอก.216-2524 | ท่อพีวีซีแข็งสำหรับร้อยสายไฟฟ้าและสายโทรศัพท์ — ข้อกำหนดคุณสมบัติ | ท่อแข็งทุกระบบ |
| IEC 61386-1:2008 | ข้อกำหนดทั่วไปสำหรับระบบท่อร้อยสาย | ท่อแข็ง BS/IEC |
| IEC 61386-21:2008 | ท่อแข็ง (Rigid) — ข้อกำหนดเฉพาะ | ท่อแข็ง BS/IEC |
| IEC 61386-22:2002 | ท่ออ่อน/ลูกฟูก — ข้อกำหนดเฉพาะ | ท่ออ่อนลายลูกฟูก |
| JIS C 8430 | ท่อพีวีซีแข็งสำหรับร้อยสายไฟ (มาตรฐานญี่ปุ่น) | ท่อแข็ง JIS |
| JIS C 8461-1:2005 | ท่ออ่อนพีวีซี Part 1 ข้อกำหนดทั่วไป | ท่ออ่อน JIS |
| JIS C 8461-23:2005 | ท่ออ่อนลายลูกฟูกพีวีซี | ท่อลูกฟูก JIS |
| BSEN 50086-21:1996 | มาตรฐานอังกฤษ/ยุโรป ท่อแข็ง (เทียบเท่า IEC 61386-21) | ท่อแข็ง BSEN |
| วสท. 022001-22 | มาตรฐานการติดตั้งทางไฟฟ้าสำหรับประเทศไทย พ.ศ. 2565 | ทุกระบบท่อในงานไฟฟ้า |
ข้อกำหนดการติดตั้งตามมาตรฐาน
| ข้อกำหนด | ค่า | หมายเหตุ |
|---|---|---|
| ระยะห่างจุดยึด — ท่อแข็งแนวนอน | ≤ 1.5 เมตร | ป้องกันท่อหย่อนโค้ง |
| ระยะห่างจุดยึด — ท่อแข็งแนวตั้ง | ≤ 2.0 เมตร | |
| ระยะห่างจุดยึด — ท่ออ่อนลูกฟูก | ≤ 0.5 เมตร | ท่ออ่อนงอได้จึงต้องยึดถี่กว่า |
| รัศมีดัดขั้นต่ำ — ท่อแข็ง | ≥ 6 × OD | |
| รัศมีดัดขั้นต่ำ — ท่ออ่อน | ≥ 3 × OD | |
| มุมรวมสูงสุดระหว่างจุด Pull | ≤ 360° | ลดแรงดึงสายภายใน |
| Fill Factor — สาย 1 เส้น | ≤ 53% ของพื้นที่ ID | ตาม วสท. |
| Fill Factor — สาย 2 เส้น | ≤ 31% ของพื้นที่ ID | ตาม วสท. |
| Fill Factor — สาย 3 เส้นขึ้นไป | ≤ 40% ของพื้นที่ ID | ตาม วสท. |
| ความลึกฝังดิน (ใต้ทางเท้า) | ≥ 0.45 เมตร | ใช้ท่อ Class 1 |
| ความลึกฝังดิน (ใต้ถนน/ยานพาหนะ) | ≥ 0.60 เมตร | ใช้ท่อ Class 1 ในคอนกรีต |
ระยะแยกจากสายไฟกำลัง
| สถานการณ์ | ระยะห่างขั้นต่ำ |
|---|---|
| ท่อร้อยสายสัญญาณ วางขนานกับท่อร้อยสายไฟ 230V | ≥ 150 มม. |
| ใกล้หลอดไฟ Fluorescent (บัลลาสต์แม่เหล็ก) | ≥ 130 มม. |
| ใกล้มอเตอร์หรือ VFD | ≥ 300 มม. |
| ใกล้หม้อแปลงไฟฟ้า | ≥ 1,000 มม. |
ข้อกำหนดพิเศษสำหรับงานภายนอกอาคาร (Outdoor)
| ข้อกำหนด | รายละเอียด |
|---|---|
| ใช้ท่อที่มีสาร TiO₂ กันแสงแดด | เลือกท่อที่รับประกันความทนทาน UV |
| ซีลจุดเข้าตู้/กล่อง | ใช้ Sealant กันน้ำที่ช่องท่อเข้าตู้ ป้องกันน้ำซึม |
| ท่อฝังดินโดยตรง | ใช้ Class 1 หรือพิจารณาท่อ HDPE ครอบอีกชั้น |
| งานแขวน Aerial | ต้องมีลวด Messenger รับน้ำหนักแยก ห้ามให้ท่อรับแรงดึงแทน |
| ซีลปลายท่อ | ซีลปลายท่อชั่วคราวระหว่างก่อสร้างเพื่อป้องกันสิ่งแปลกปลอมเข้า |
คำถามพบบ่อย (FAQ)
คำถามและคำตอบเกี่ยวกับท่อพีวีซีสีขาว White uPVC Conduit มาตรฐาน BS/IEC และ JIS
ท่อพีวีซีสีขาวกับสีเหลืองต่างกันอย่างไร?
Class 1, Class 2, Class 3 ต่างกันอย่างไร และเลือกแบบไหนสำหรับงานก่อสร้าง?
ท่อ BS กับ JIS ใช้ข้อต่อร่วมกันได้ไหม?
ท่อพีวีซีสีขาวฝังในคอนกรีตได้ไหม?
ทำไมสาร Titanium Dioxide (TiO₂) ถึงสำคัญ?
ท่อพีวีซีสีขาวรับได้กี่โวลต์?
ท่อพีวีซีสีขาวทนความร้อนได้แค่ไหน?
สปริงดัดท่อใช้กับท่อขนาดไหนได้บ้าง?
มอก.216-2524 ครอบคลุมท่อสีขาวด้วยหรือไม่?
ท่ออ่อนลายลูกฟูกใช้ฝังในคอนกรีตได้ไหม?
ราคาและการสั่งซื้อ
ราคาท่อพีวีซีสีขาว สามารถดูได้ที่ Catalog ของคลังไฟฟ้าโรงงาน
ขอใบเสนอราคาท่อพีวีซีสีขาว
📞 โทร: 02-115-0360, 084-700-5991 | LINE OA: @klangfaifa | เวลาทำการ: จันทร์–เสาร์ 08:30–17:30 น.
แหล่งอ้างอิง
มาตรฐานไทย
• มอก.216-2524 — ท่อพีวีซีแข็งสำหรับร้อยสายไฟฟ้าและสายโทรศัพท์ (สมอ.)
• วสท. 022001-22 — มาตรฐานการติดตั้งทางไฟฟ้าสำหรับประเทศไทย พ.ศ. 2565 (วสท.)
มาตรฐาน IEC (International Electrotechnical Commission)
• IEC 61386-1:2008 — Conduit systems for cable management — Part 1: General requirements
• IEC 61386-21:2002 — Conduit systems — Part 21: Particular requirements — Rigid conduit systems
• IEC 61386-22:2002 — Conduit systems — Part 22: Particular requirements — Pliable conduit systems
มาตรฐาน JIS (Japanese Industrial Standards)
• JIS C 8430 — Rigid PVC conduits for electrical installations
• JIS C 8461-1:2005 — Conduits for electrical installations — Part 1: General requirements
• JIS C 8461-23:2005 — Corrugated conduits for electrical installations
มาตรฐาน BS/EN (อังกฤษ/ยุโรป)
• BSEN 50086-21:1996 / BS EN 61386-21 — Conduit systems for cable management — Rigid conduit systems
แหล่งข้อมูลเพิ่มเติมในประเทศไทย
• มอก.216-2524 คืออะไร — arrpipe.com — บทความอธิบาย มอก.216-2524
• ตารางเทียบท่อพีวีซีสีขาว vs สีเหลือง — onesmartsupply.com
• วสท. — วิศวกรรมสถานแห่งประเทศไทย — มาตรฐานและคู่มือการติดตั้งระบบไฟฟ้า
• สมอ. (TISI) — สำนักงานมาตรฐานผลิตภัณฑ์อุตสาหกรรม — ตรวจสอบสถานะ มอก.
